D66-Kamerleden Joost Sneller en Nathalie van Berkel hebben op 23 januari 2026 dertien schriftelijke vragen ingediend over de toegang van coffeeshops tot digitaal betalingsverkeer. Aanleiding is een NRC-artikel waaruit blijkt dat coffeeshop ondernemers geen nieuwe contracten meer kunnen afsluiten bij Nederlandse betaaldienstverleners. De Kamerleden vragen ministers van Financiën, Justitie en Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport of sprake is van categorale uitsluiting.
Volgens de vragen verliezen coffeeshopondernemers hun bankrelatie bij minieme wijzigingen zoals een rechtsvormwijziging. De Kamerleden wijzen erop dat financiële instellingen volgens de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) verplicht zijn tot individuele risico-afweging. Minister van Financiën bevestigde deze plicht eerder.
Veiligheidsrisico’s en toezichtsproblematiek
Sneller en Van Berkel waarschuwen dat coffeeshops door uitsluiting van digitaal betalingsverkeer afhankelijk worden van contant geld. Dit vergroot volgens hen het risico op overvallen en ondermijnt juist de doelstellingen van de Wwft. De verschuiving naar buitenlandse betaaldienstverleners baart de Kamerleden zorgen vanwege Home State Control, waardoor toezicht door De Nederlandsche Bank (DNB) en de informatiepositie van opsporingsdiensten zoals de Financial Intelligence Unit verslechteren.
De vragen benadrukken dat Nederlandse ondernemers bij geschillen nauwelijks juridische bescherming hebben onder Nederlands recht wanneer zij afhankelijk zijn van buitenlandse partijen. D66 vraagt of het kabinet bereid is met DNB in gesprek te gaan over actiever handhavingsbeleid tegen categorisch weigeren van klanten.
Gevolgen voor wietexperiment
De Kamerleden zien risico’s voor het wietexperiment, nu ook ondernemers binnen het experiment problemen ondervinden bij banken. Zij vragen welke concrete stappen het kabinet onderneemt om toegang tot digitaal betalingsverkeer te garanderen. Tino Bos van coffeeshop Culture Boat in Utrecht reageerde op LinkedIn dat de sector al ruim tien jaar met toezichthouders en banken praat zonder resultaat.
Bos benadrukt dat banken onder de Wwft verplicht zijn tot individuele risico-afweging, maar de sector uitsluiten omdat internationale schemes zoals Mastercard en Visa dit faciliteren. Hij pleit voor steun aan het amendement-Flach dat recht op een betaalrekening regelt. De Kamerleden vragen om spoedige beantwoording vanwege de continuïteit van bedrijven en de veiligheid op straat.
13 Kamervragen van D66
De 13 Kamervragen zijn als volgt (ook te downloaden via de website van de Tweede Kamer).
Bent u bekend met het bericht ‘Paniek in de coffeeshop: kan de cannabis straks niet meer gepind?’ en kunt u bevestigen dat het voor ondernemers in deze sector momenteel onmogelijk is geworden om bij een in Nederland gevestigde betaaldienstverlener een nieuw contract af te sluiten?[1]
Hoe beoordeelt u het feit dat legitieme, belastingbetalende ondernemers zelfs bij minieme wijzigingen in hun bedrijfsvoering, zoals een noodzakelijke rechtsvormwijziging, hun bestaande bankrelatie verliezen en nergens anders terecht kunnen?
Ziet u in deze beweging een bevestiging dat er sprake is van de facto categorale uitsluiting van een hele sector?
Hoe rijmt u de ogenschijnlijke categorale uitsluiting met de wettelijke plicht van financiële instellingen om een individuele risico-afweging te maken op basis van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft), zoals deze plicht eerder werd bevestigd door de minister van Financiën?[2]
Kunt u toelichten hoe het kan dat de situatie achteruit lijkt te gaan?
Erkent u dat de doelstellingen van de Wwft (het voorkomen van witwassen) juist worden ondermijnd wanneer een sector collectief uit de gereguleerde financiële infrastructuur wordt geduwd en volledig afhankelijk wordt van contant geld?
Wat zijn de gevolgen voor de veiligheid van ondernemers, personeel en de openbare orde als coffeeshops door deze, de facto, categorale uitsluiting van digitaal betalingsverkeer noodgedwongen grote hoeveelheden contant geld opslaan en daarmee een groter risico lopen op bijvoorbeeld overvallen?
Hoe kijkt u aan tegen de verschuiving naar buitenlandse betaaldienstverleners; deelt u de zorg dat hierdoor de grip op het toezicht (DNB) en de informatiepositie van opsporingsdiensten (FIU/FIOD) ernstig verslechtert door het mechanisme van Home State Control?
Vindt u het acceptabel dat Nederlandse ondernemers voor hun basisvoorzieningen afhankelijk worden van buitenlandse partijen waar zij bij geschillen nauwelijks juridische bescherming of verweer hebben onder de Nederlandse wet?
Bent u bereid om, in het kader van zijn systeemverantwoordelijkheid voor een inclusief betaalverkeer, met DNB in gesprek te gaan over een actiever handhavingsbeleid tegen het categorisch weigeren van klanten?
Ziet u het risico dat deze financiële uitsluiting de geloofwaardigheid en het succes van het Experiment Gesloten Coffeeshopketen ondermijnt, nu ook gecertificeerde ondernemers binnen dit experiment tegen muren aanlopen bij banken?
Welke concrete stappen gaat u ondernemen om te garanderen dat deze legaal opererende sector toegang behoudt tot het digitale betalingsverkeer nu de markt dit duidelijk laat afweten?
Kunt u deze vragen met de nodige spoed beantwoorden, aangezien de continuïteit van bedrijven en de veiligheid op straat hier direct door in het geding zijn?
[1] NRC.nl, 21 januari 226, https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/21/paniek-in-de-coffeeshop-kan-de-cannabis-straks-niet-meer-gepind-a4918177
[2] Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2021-2022, nr. 2716
