Alles over het Experiment gesloten coffeeshopketen, van de deelnemende gemeenten en telers tot de fasen en het doel van de proef.

Het wietexperiment is de Nederlandse proef waarin coffeeshops in tien gemeenten uitsluitend legaal geproduceerde cannabis verkopen. De officiële naam luidt Experiment gesloten coffeeshopketen, in de volksmond ook wel de wietproef. Met het wietexperiment onderzoekt de overheid of een gereguleerde keten van teelt, distributie en verkoop werkbaar is. Deze pagina bundelt de kerngegevens en verwijst naar de verdiepende artikelen. Het laatste nieuws staat hieronder en in deze categorie.

Het wietexperiment is geen vorm van staatswiet, zoals het soms wordt genoemd. De telers zijn private bedrijven met een vergunning, geen overheidsbedrijven. Het experiment valt onder de ministeries van Justitie en Veiligheid (J&V) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Het past binnen het Nederlandse gedoogbeleid rond cannabis, dat verkoop in de coffeeshop toestaat maar de teelt verbiedt. Met het wietexperiment onderzoekt de overheid of een gereguleerde keten van teelt tot verkoop werkbaar is.

Tien gemeenten nemen deel: Almere, Arnhem, Breda, Groningen, Heerlen, Voorne aan Zee, Maastricht, Nijmegen, Tilburg en Zaanstad. De gemeente Voorne aan Zee heette tot 1 januari 2023 Hellevoetsluis. Binnen deze gemeenten doen alle coffeeshops mee, samen 71 vestigingen.

Daarnaast zijn er controlegemeenten die niet deelnemen, maar wel worden gevolgd voor vergelijking. Welke steden dat zijn, zorgde eerder voor verwarring na een presentatie van het Trimbos-instituut.

De loting wees tien telers aan, die allemaal het Bibob-onderzoek doorstonden. Bij een eigendomswisseling kan een nieuwe Bibob-toets volgen; voor CanAdelaar loopt die nog na de overname door Cronos Group. De eerste drie, Fyta, CanAdelaar en Aardachtig, begonnen op 15 december 2023 met leveren. Later volgden onder meer Hollandse Hoogtes, Leli Holland (Village Farms) en Q-Farms.

Niet alle telers leveren tegelijk of in hetzelfde tempo. Het volledige overzicht staat in de lijst met de tien aangewezen wietexperiment-telers. De meest actuele stand per teler is te volgen in het nieuwsarchief.

Met de overname van CanAdelaar zijn twee van de tien telers in handen van beursgenoteerde Canadese cannabisbedrijven. Village Farms bezit 80 procent van Leli Holland, Cronos Group sinds oktober 2026 volledig CanAdelaar. Growery is eigendom van het Zwitserse Essence Investment AG. Import en export van cannabis blijven binnen het experiment verboden.

Hoe werden de telers geselecteerd?

De aanvraagperiode liep van 1 tot en met 28 juli en is gesloten. Er kwamen 149 aanvragen binnen. Een ambtelijke werkgroep adviseerde de ministers over welke aanvragen voldeden aan de gestelde eisen, met kennis van teelt, financiën en beveiliging. Ook burgemeesters van gemeenten met een beoogde teeltlocatie brachten advies uit over veiligheid en openbare orde.

Selectiestappen

De procedure verliep in vijf stappen: een formele toets op volledigheid, een materiële toets op inhoud, een burgemeestersadvies, een loting als meer dan tien aanvragen overbleven, en tot slot een Bibob-onderzoek. Op 27 november werd bekend dat 96 aanvragen zijn afgewezen en 51 door de selectie zijn gekomen. De definitieve loting vond plaats op 3 december.

In onderstaande lijst zijn de coffeeshops per gemeente terug te vinden.

Almere (4)

• Boerejongens Almere
• Koffie & Dromen (Blowboot)
• Chillie Kiki
• The Boxx

Arnhem (9)

• Omigo
• Upstairs
• Speak Easy
• Joint Venture (tijdelijk gesloten door brand)
• Happy Days
• Lucky Luke
• Zero Zero
• De Walm
• Uncle Sam

Breda (8)

• Purple Rain
• De Baron
• Majestik
• Fly’n’Hy
• Pax de Boot
• Paradijs
• Koffieshop Sky
• The Cat

Groningen (7)

• De Vliegende Hollander
• De Medley
• De Schavuit
• Metamorphose
• Reykjavik
• Retro
• Rag-a-Muffin

Heerlen (2)

• Twins
• Happy Days

Voorne aan Zee (Hellevoetsluis, 2)

• Barbershop
• John & Co

Maastricht (14)

• Kosbor
• Easy Going
• Rastafarihouse Boni
• Smoky
• Mississippi
• Cool Running
• The Roundabout 69
• Club 69
• Black Widow
• Fantasia
• Slow Motion
• Missouri
• Mary Jane
• Maxcy’s

Nijmegen (13)

• Dakota
• ’t Nijmeegs Wonder
• Jetset
• Dreadlock
• Kronkel
• Kruidentuin
• Lucky Luke
• ’t Kunsje
• Jamaica
• Headshop
• Buggie
• Ketama
• De Wedren

Tilburg (10)

• Shiva
• Toermalijn
• Africa
• The Grass Company Spoorlaan
• Maximillian
• The Grass Company Piusstraat
• De Muze
• Pasja
• Crackers
• Level

Zaanstad (3)

• The Squad
• Headlines
• The Smokery

Het wietexperiment kent vijf fasen, waarop de Inspectie Justitie en Veiligheid gefaseerd toezicht houdt. De belangrijkste data op een rij:

• De aanloopfase startte op 15 december 2023, alleen in Breda en Tilburg.
• De overgangsfase begon op 17 juni 2024. Coffeeshops in alle tien gemeenten mochten toen zowel gereguleerde als gedoogde producten verkopen.
• De experimenteerfase ging in op 7 april 2025, waarna alleen nog gereguleerde cannabis is toegestaan. Vanaf 1 september 2025 wordt ook op hasj gehandhaafd.

De experimenteerfase duurt in principe vier jaar, gevolgd door een afbouwfase. De overgangsfase werd eerder verlengd, omdat de telers nog niet voldeden aan de eisen voor kwantiteit, kwaliteit en diversiteit.

Het doel is te bepalen of een gesloten, gereguleerde coffeeshopketen mogelijk is. Een onafhankelijke Begeleidings- en Evaluatiecommissie laat onderzoeken wat de effecten zijn op volksgezondheid, criminaliteit, veiligheid en overlast.

Daarnaast controleert de Inspectie Justitie en Veiligheid of de keten gesloten blijft. Telers en coffeeshops moeten hun producten registreren, en cannabis uit het experiment mag niet buiten het experiment belanden. De uitkomsten kunnen bijdragen aan toekomstige besluiten over de legaliteit van cannabis in Nederland.

De effecten worden gemeten met een nulmeting en vier jaarlijkse vervolgmetingen. Het onderzoek is in handen van Breuer&Intraval, RAND Europe en het Trimbos-instituut, in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC). Telkens worden tien interventiegemeenten vergeleken met tien vergelijkingsgemeenten waar het gedoogbeleid geldt.

Uitkomsten eerste vervolgmeting (2026)

• Het aantal unieke wietproducten op de menukaarten in interventiegemeenten steeg van gemiddeld 10,8 naar 34,2.
• Edibles zijn verkrijgbaar in 94 procent van de bezochte coffeeshops in interventiegemeenten, tegen 34 procent bij de nulmeting. Voor concentraten liep dat op van 17 naar 70 procent.
• De gemiddelde wietprijs daalde daar van 12,06 naar 10,08 euro per gram, terwijl hasj steeg van 11,68 naar 21,12 euro per gram.
• Op bezoekfrequentie, cannabisgebruik, gezondheid, leefbaarheid en veiligheid vonden de onderzoekers geen duidelijke verschillen met de vergelijkingsgemeenten.
• De illegale markt blijft bestaan, met lagere prijzen en grotere hoeveelheden per aankoop als belangrijkste motieven.

De onderzoekers benadrukken dat de blootstelling aan de experimentele situatie nog beperkt was. Op basis van deze meting zijn nog geen effecten van het wietexperiment vast te stellen. Lees de volledige analyse in Eerste vervolgmeting wietexperiment: hasj fors duurder, wiet juist goedkoper.

Het wietexperiment raakt aan een ouder knelpunt: het achterdeurprobleem, waarbij de coffeeshop legaal verkoopt maar illegaal moet inkopen. De proef geldt als een mogelijke stap richting structurele regulering. Hoe het experiment past in de bredere ontwikkeling, toont de tijdlijn van het Nederlandse cannabisbeleid.

Ook telers kijken naar die volgende stap. Cronos-topman Mike Gorenstein noemt uitbreiding van het experiment de kernvraag en verwacht bij volledige legalisering minstens drie of vier extra teeltlocaties.