Legaliteit cannabis in Nederland: wat is legaal en wat niet?

Cannabis staat op de Opiumwet maar is gedoogd voor coffeeshops. cannabisindustrie.nl geeft een actueel overzicht van wat mag, wat niet mag, en hoe het wietexperiment het systeem verandert.

Cannabis valt in Nederland onder de Opiumwet en is formeel verboden. Toch is de situatie complexer dan een simpel verbod: de overheid gedoogt de verkoop via coffeeshops al decennia, en via het wietexperiment wordt getest of gereguleerde teelt mogelijk is. Dit is een actueel overzicht van de legaliteit van cannabis in Nederland.

Cannabis kweken

Het is niet toegestaan cannabis te kweken in Nederland, ook niet 5 planten. Die vergissing word vaak gemaakt. Er is een politierichtlijn die zegt dat tot 5 planten niet over wordt gegaan tot vervolging.

De Overheid.nl website zegt over het kweken van cannabis:

“De teelt van wietplanten is verboden. Bij maximaal 5 planten voor eigen gebruik neemt de politie de planten alleen in beslag. Bij meer dan 5 planten kan de politie de teler vervolgen.”

Voor een goed opsomming, zie de Veilig Thuis Kweken website.

Verwerken van cannabis

Het is niet toegestaan om cannabis te verwerken. Daaronder valt hasj, hasjolie, maar ook cannabisboter en verwante producten. Dit is alleen mogelijk met een zeer exclusieve opiumwet ontheffing.

De opiumwet zegt hierover:

  • Een ontheffing van het verbod op het telen van hennep dan wel tot het verwerken, bewerken of vervoeren van hennep, hasjiesj en hennepolie voor de in artikel 8h genoemde doeleinden, wordt slechts verleend aan degene met wie Onze Minister ter zake een overeenkomst tot het verrichten van zodanige handelingen aangaat.

Sinds het wietexperiment mag rosin wel worden verkocht. En daarmee ook buiten het wietexperiment. Hasjolie gemaakt van BHO of andere methoden dus niet.

De growshopwet

De website van het OM zegt hierover:

‘Deze wet biedt het OM en de politie de mogelijkheid strafrechtelijk in te grijpen, nog voordat er daadwerkelijk hennep wordt geteeld en gevaarlijke kwekerijen in werking zijn. De wet bestrijdt beroeps- en bedrijfsmatige illegale hennepteelt.

Door de wetswijziging kunnen facilitators die activiteiten voor de illegale hennepteelt verrichten, zoals het leveren van lampen en voedingsstoffen, kweekhokken, kweeklocaties en het aansluiten van elektra, strafrechtelijk worden vervolgd.

Growshops hebben zich bijvoorbeeld toegelegd op handelingen ter voorbereiding of vergemakkelijking van illegale hennepteelt. De nieuwe wet maakt deze bedrijfsactiviteiten strafbaar.’

Daarnaast antwoorden ze zelf een aantal van hun vragen:

Wat is de straf op het voorbereiden of bevorderen van hennepteelt?

‘Wie zich strafbaar maakt aan het voorbereiden of bevorderen van de hennepteelt, hangt een maximale gevangenisstraf van 3 jaar en een geldboete tot 81.000 euro boven het hoofd.’

Wie moet de Wet strafbaarstelling voorbereiding illegale hennepteelt vrezen?

‘Personen die illegale hennepteelt voorbereiden en bevorderen zijn strafbaar. Dat zijn dus niet alleen growshops maar bijvoorbeeld ook verhuurders die (woon) ruimte beschikbaar stellen om te kweken of illegale praktijken van illegale transport en distributiebedrijven.’

Bezit en verkoop: het gedoogbeleid

Bezit van maximaal 5 gram cannabis wordt in de praktijk niet vervolgd. Verkoop via coffeeshops is gedoogd onder de AHOJG-criteria, zolang de coffeeshop voldoet aan landelijke en gemeentelijke voorwaarden. Gemeenten bepalen zelf of ze coffeeshops toestaan. Niet elke gemeente heeft coffeeshops. Van de ruim 340 gemeenten hebben er iets meer dan 100 een of meer coffeeshops gedoogd.

Het structurele probleem blijft het achterdeurprobleem: de verkoop is gedoogd, maar de inkoop door de coffeeshop niet. coffeeshops zijn daardoor gedwongen hun voorraad in te kopen via illegale kanalen.

Lees meer over het gedoogbeleid coffeeshops.

CBD en hennep

CBD-producten met minder dan 0,3% THC zijn in Nederland toegestaan als voedingssupplement of cosmetica, mits ze niet als geneesmiddel worden aangeprezen. Industriële hennepteelt is toegestaan voor gecertificeerde telers met goedgekeurde rassen. Lees meer over cannabinoïden: Synthetische cannabinoïden en CBD.

Het wietexperiment en de toekomst

Sinds 2023 loopt het wietexperiment in tien Nederlandse gemeenten, waarbij gecertificeerde telers legaal geteelde cannabis leveren aan deelnemende coffeeshops. Het experiment moet wetenschappelijk bewijs leveren voor of tegen verdere regulering van de cannabismarkt. De uitkomsten worden verwacht in de komende jaren en zullen richtinggevend zijn voor het Nederlandse beleid. Lees alles over het wietexperiment.