Medicinale cannabis werd in 2024 door 3,3% van de volwassenen in Nederland gebruikt voor medicinale doeleinden of zelfhulp, blijkt uit gisteren gepubliceerde cijfers van het Trimbos-instituut. Dit komt neer op circa 460.000 mensen, aldus de Gezondheidsenquête en de Aanvullende Module Middelen van de Leefstijlmonitor, uitgevoerd door CBS, RIVM en het Trimbos-instituut. De data maken onderdeel uit van de Nationale Drug Monitor.
Bijna een kwart van de volwassenen die het afgelopen jaar recreatief cannabis gebruikten, rapporteerde daarnaast gebruik van cannabis- of CBD-producten voor medicinale doeleinden. Het onderzoek benadrukt dat de cijfers uitsluitend betrekking hebben op jaarprevalentie en niets zeggen over frequentie, dosering of afhankelijkheid.
Medicinale cannabis in 2024: gebruik en producten
Van de volwassenen die medicinale cannabisproducten gebruikten, deed 93,4% dit zonder doktersrecept; 3,1% gebruikte zowel met als zonder recept en 3,5% uitsluitend met recept. De strikte scheiding tussen gedoogde verkoop via coffeeshops en de wettelijke verstrekking via apotheken blijft ongewijzigd. Medicinale cannabis op recept wordt uitsluitend via apotheken verstrekt onder toezicht van het Bureau Medicinale Cannabis.
Onder gebruikers van medicinale cannabisproducten nam 43,4% wiet, 43,0% CBD-olie en 14,7% THC-olie. Andere producten kwamen minder vaak voor. CBD-producten blijven vrij verkrijgbaar via drogisterijen en online, terwijl THC-houdende medicinale cannabis onder de geneesmiddelenregelgeving valt.
Beleidscontext en lopend onderzoek naar medicinale cannabis
Het Trimbos-instituut ziet dat veel volwassenen cannabis gebruiken voor klachten waarvoor geen medisch voorschrift is verstrekt. Waarom gebruikers voor zelfmedicatie kiezen, blijft onderwerp van onderzoek.
“Het merendeel van de mensen die cannabis gebruikt voor medicinale doeleinden doet dit zonder doktersrecept. Waarom en voor welke klachten, weten we nog onvoldoende. Daarom onderzoekt het Trimbos-instituut dit in het Medusa onderzoek. De resultaten worden begin 2026 verwacht,” aldus drugsonderzoeker Marleen Olthof (Trimbos-instituut).
Reactie Derrick Bergman en analyse Jef Martens
Derrick Bergman van stichting Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod reageerde via Twitter op het nieuws kort en bondig: “Het failliet van het Nederlandse medicinale cannabisbeleid”.
In een analyse door Jef Martens uit 2021 over hoe Duitsland om gaat met medicinale cannabis in vergelijking met Nederland concludeerde hij toen al dat Nederland mijlenver achterloopt. Ondanks dat Nederland toch echt veel eerder medicinale cannabis legaliseerde. Duitsland legaliseerde namelijk pas in 2017, terwijl medicinale wiet al in 2003 in Nederland werd gelegaliseerd.
Hij sloot zijn analyse af met: “Daar waar Nederland streeft naar een inclusieve samenleving, moet een consument of patiënt die zich bedient met cannabis flink wat schroom overwinnen. Daarnaast zijn er voldoende medische specialisten die ongefundeerd afkeurend reageren wanneer een patiënt verzoekt om behandeling met cannabis. De dialoog moet makkelijker kunnen plaatsvinden, zonder schroom of vooroordelen.”
