Onderzoek in Tsjechië heeft aangetoond dat verkoopautomaten in de regio Moravië sinds eind 2025 synthetische cannabinoïden verkochten aan kinderen, zonder leeftijdscontrole. Vier laboratoriumtests van de Vysoká škola chemicko-technologická (VŠCHT) in Praag bevestigden de aanwezigheid van MDMB-PINACA in monsters die Seznam Zprávy liet analyseren. De stof stond op dat moment al op de Tsjechische lijst van verboden psychoactieve middelen.
De negen automaten van het merk Still Chill, verspreid over Olomouc, Brno, Zlín, Prostějov, Přerov en Otrokovice, verkochten synthetische cannabis zonder enige vorm van leeftijdsverificatie. Achter de verkoop staat het bedrijf Damaon uit Olomouc. De politie nam de voorraad in alle negen automaten eind juni in beslag en analyseert deze momenteel.
MDMB-PINACA is vele malen sterker dan THC
MDMB-PINACA is een synthetische cannabinoïde die inwerkt op dezelfde receptoren als THC, maar volgens forensisch chemicus Martin Kuchař van VŠCHT tien tot honderd keer krachtiger uitpakt. Kuchař, tevens voorzitter van het Tsjechische adviescomité voor psychoactieve stoffen, noemt de stof “zeer gevaarlijk en verslavend” tegenover Seznam Zprávy.
De Tsjechische nationale drugsbestrijdingscentrale registreerde tussen januari en mei 2026 161 gevallen van intoxicatie met synthetische stoffen, waarvan 119 minderjarigen betrof. Het fenomeen wordt in verband gebracht met minstens vier sterfgevallen. Omdat het chemische spuitmiddel ongelijkmatig wordt aangebracht, is de dosis per portie onvoorspelbaar.
Dit sluit aan bij een patroon dat ook op de Nederlandse markt is waargenomen: cannabisindustrie.nl berichtte eerder dit jaar over de aangetroffen synthetische cannabinoïde MDMB-IPINACA in blauwe hasj, een vergelijkbare stofgroep met een vergelijkbaar risicoprofiel. Waar coffeeshops nog middelen hebben om hun inkoop mee te controleren, ontbreekt die controle volledig bij ongereguleerde synthetische producten via automaten of webshops.
Sinds begin dit jaar is in Tsjechië de gedeeltelijke legalisering van cannabis ingegaan. Volwassenen mogen sindsdien tot 3 planten kweken en 100 gram thuis hebben. Er zijn echter geen winkels opgenomen in de wetgeving om de recreatieve markt te bedienen.
Gezin worstelt met gevolgen van verslaving
Een moeder en dochter uit Prostějov, door de redactie van Seznam Zprávy geanonimiseerd als Zdena en de vijftienjarige Marie, illustreren de impact. Marie raakte na een eerste kennismaking met gewone wiet via een vriendin verslaafd aan de synthetische variant uit de automaat bij winkelcentrum Anděl.
Marie beschrijft periodes van paranoia, geheugenverlies en heftige onrust na gebruik. Ze werd meermaals opgenomen wegens intoxicatie en volgde een behandeling voor verslaving en zelfbeschadiging op een gesloten jeugdpsychiatrische afdeling. Haar moeder zegt het vertrouwen in de overheid te zijn kwijtgeraakt: “Absoluut heb ik het vertrouwen verloren dat de staat onze kinderen kan beschermen.”
Sinds de politie de automaat bij Anděl medio juni leeghaalde en verwijderde, is Marie naar eigen zeggen twaalf weken vrij van de synthetische stof. Volgens haar kwamen dagelijks tientallen kinderen en tieners tussen dertien en vijfentwintig jaar bij de automaat.
Boetes, politie-inval en stilzwijgen van eigenaar
Toezichthouder ČOI (Tsjechische consumentenautoriteit) beboette Damaon in 2022 en 2023 driemaal voor gebrekkige productinformatie, en in juni 2026 nogmaals voor het ontbreken van leeftijdsverificatie bij de verkoop. De Tsjechische voedsel- en landbouwinspectie voert een aanvullend onderzoek uit. De resultaten daarvan zijn nog niet bekend.
Bedrijfseigenaar Marek Vlk reageerde niet op herhaalde verzoeken van Seznam Zprávy om een toelichting. Zijn vader, die op hetzelfde adres woont, verklaarde dat de politie het pand doorzocht maar niets aantrof. Volgens de politiewoordvoerder van de regio Olomouc kan er geen informatie worden gedeeld over natuurlijke of rechtspersonen in een lopend onderzoek.
Wat zegt de industrie?
Nog geen reacties. Wees de eerste die reageert via cannabispr.nl.
