Het amendement dat de ChristenUnie (CU) had ingediend dat het afbouwen van het wietexperiment in gang zou moeten zetten is met een ruime meerderheid verworpen. Het amendement was ook ondertekend door de SGP en de afsplitsing van de PVV, Groep Markuszower, maar ook DENK, Mona Keijzer, de BBB en PVV stemden voor het amendement.
Drie partijen wilden alvast starten met de afbouw van het wietexperiment
In de toelichting van het amendement valt te lezen:
Uit de laatste cijfers van het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) bleek dat cannabis met 39% de op één na meest voorkomende problematiek is in de verslavingszorg bij jongeren onder de 25 jaar. De reactie van de Minister van Justitie en Veiligheid hierop, mede namens de Staatssecretaris van VWS, straalde urgentie uit.2 De minister merkte op dat “het gebruik van cannabis op jonge leeftijd nadelige effecten [kan] hebben op de ontwikkeling van het brein”. Ook schreef hij: “hersenen zijn in de adolescentie en vroege volwassenheid nog volop in ontwikkeling. Cannabisgebruik op jonge leeftijd wordt geassocieerd met een verhoogde kans op concentratieproblemen, angstklachten en een verminderde school- of werkprestatie. Problematisch gebruik hangt bovendien vaak samen met bredere problematiek op andere leefgebieden.” Hier voegde de minister aan toe: “Deze cijfers onderstrepen het belang van preventie.”
Indieners onderschrijven deze stellingname vanuit het kabinet volledig. Ook is zij van mening dat het grote aandeel van cannabisverslaving in de verslavingszorg en de negatieve gezondheidseffecten van cannabisgebruik oproepen tot terughoudendheid. Zij onderschrijft dan ook zeer het belang dat het kabinet hecht aan preventie alsook de inzet van de Nationaal Rapporteur Verslavingen om in 2026 met een groot aantal andere partijen tot een integrale richtlijn verslavingspreventie te komen.
Indieners zijn ook van mening dat deze urgentie én het bestaande en aangekondigde preventiebeleid haaks staan op de gelijktijdige bevordering van cannabisgebruik van overheidswege, bijvoorbeeld in het door de overheid gefinancierde wietexperiment (Experiment gesloten coffeeshopketen). Met oog hierop zetten indieners met dit amendement een afbouw van het wietexperiment in gang. Indieners verzoeken de regering het wietexperiment binnen een zo kort mogelijke termijn af te bouwen, en dit ook te verwerken in de relevante (begrotings)wetten en andere regelgeving. Omdat het experiment nu loopt, is het niet realistisch om het gehele experiment al in 2026 af te bouwen. Daarom wordt met dit amendement een eerste stap gezet van 100.000 euro, waarbij indieners beogen dat de regering de rest van de afbouw zo spoedig mogelijk vormgeeft.
1 Vervanging in verband met een wijziging in de ondertekening.
2 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/detail?id=2025Z13486&did=2025D37095.
De afbouwfase zou de laatste fase zijn nadat het wietexperiment is afgelopen in 2029, mocht er besloten worden om terug te gaan naar de situatie voor het experiment.
Als er dus zal worden besloten om de gesloten coffeeshopketen verder uit te rollen over het land, dan is er dus geen afbouwfase nodig.
Er kan ook besloten worden de huidige experimenteerfase nog 1,5 jaar te verlengen, zoals de infographic hieronder toont.
Duidelijkheid waar de afsplitsers en 50Plus staan in de discussie
De leider van de ChristenUnie, Bikker, schreef erover op Twitter: “Helaas is ons voorstel om het wietexperiment te stoppen verworpen. Als de overheid zelf erkent dat cannabis jongeren blijvend kan schaden, past daar geen normaliseren of faciliteren bij. Waarschuwen én tegelijk aanbieden, dat gaat niet samen.”
De stemming maakt ook duidelijk hoe de andere partijen staan ten opzichte van het wietexperiment.
Zo schreef Derrick Bergman, woordvoerder van stichting Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod, als reactie op haar bericht: “Onthoud: deze partijen en afsplitsers hebben liever dat coffeeshops van cannabis worden voorzien door de maffia dan door gecontroleerde, aan strenge regels onderhevige bedrijven: ChristenUnie, PVV, SGP, BBB, DENK, Groep Markuszower en Lid Keijzer.”
74% van van de Tweede Kamer verwerpt het amendement
Eerder was nog niet bekend hoe de afsplitsers van de PVV (Groep Markuszower) en de BBB (Mona Keijzer) tegen het onderwerp aankeken. Ook van 50Plus was dat niet bekend, maar die stemden gelukkig tegen.
Wat verder opvalt is dat het CDA ook tegen stemde. Het CDA heeft namelijk ingestemd met het coalitieakkoord waarin staat dat het wietexperiment wordt voortgezet, anders hadden ze zeker tegen gestemd.
Ook opvallend is dat de partij die de coalitie bijna aan een meerderheid zou kunnen helpen ‘over rechts’, JA21, ook tegen het amendement stemde.
Dat zijn 111 zetels van de 150 die tegen het amendement waren en dus het wietexperiment steunen, 74%. 39 zetels van de 150 waren voor het amendement, dus 26%. Maar de 18 zetels van het CDA tellen dus alleen vanwege het coalitieakkoord, anders gingen er nog 18 zetels van de 111 af, waardoor je 93 zetels overhoud (62%).
