Het cannabisgebruik in Duitsland is twee jaar na de gedeeltelijke legalisering niet merkbaar gestegen. Dit blijkt uit een onderzoek van het Duits Instituut voor Economisch Onderzoek (DIW Berlin), gepresenteerd op woensdag in Berlijn. De onderzoekers analyseerden gegevens van volwassenen tussen 18 en 64 jaar uit de Epidemiologische Verslavingssurvey (ESA), die sinds 1980 regelmatig wordt uitgevoerd.
Studieleider Anna Bindler stelt dat een hernieuwd verbod op cannabis niet per definitie het meest effectieve beleidsinstrument is. Volgens Bindler verdienen voorlichting en preventie de voorkeur boven een verbod, als het politieke doel is het gebruik te verminderen.
Cannabisgerelateerde overtredingen dalen sterk na wetswijziging
Sinds april 2024 is het bezit van beperkte hoeveelheden cannabis voor volwassenen in Duitsland niet meer strafbaar.
Als direct gevolg daalde het aantal geregistreerde cannabisgerelateerde overtredingen in de Politiële Criminaliteitsstatistiek van bijna 174.000 gevallen in 2023 naar minder dan 62.000 in 2024: een terugval tot circa een derde. In 2023 waren cannabisgerelateerde overtredingen nog goed voor ongeveer de helft van alle geregistreerde drugscriminaliteit.
De onderzoekers verklaren deze daling doordat veel voorheen strafbare feiten, zoals het bezit en de teelt van kleine hoeveelheden, niet langer strafrechtelijk relevant zijn. De straathandelsprijzen voor cannabis bleven stabiel na de wetswijziging.
Harddrugsgebruik vormt de grootste uitdaging
Terwijl het cannabisgebruik stabiel bleef, nemen de markten voor harddrugs juist sterk toe. Medeauteur Andreea-Maria Stoica wijst op forse stijgingen in het gebruik van cocaïne, crack en methamphetamine. Afvalwateranalyses tonen een bijna viervoudige toename van cocaïneresten ten opzichte van 2015. Methamphetamine (ook wel bekend als crystal meth) laat met name in steden nabij de Tsjechische grens hoge waarden zien.
Deze ontwikkelingen verlopen onafhankelijk van de cannabishervorming, benadrukt Stoica. Anders dan bij legale markten als alcohol en tabak ontbreken bij illegale drugs sturingsinstrumenten als leeftijdsgrenzen en belasting. Verslavingszorg, preventie en voorlichting kunnen op langere termijn een duurzamere oplossing bieden.
