Cannabisverslaving blijft de op een na meest voorkomende problematiek in de Nederlandse verslavingszorg. Dat blijkt uit de Kerncijfers Verslavingszorg 2016-2025 (PDF), gepubliceerd door Stichting Informatievoorziening Zorg (IVZ) op basis van het Landelijk Alcohol en Drugs Informatiesysteem (LADIS). In 2025 werden in totaal bijna 68.000 mensen behandeld in de verslavingszorg, een stabiel aantal ten opzichte van 2024.
Cannabis is, na alcohol, de meest voorkomende reden voor behandeling. Bijna 11.000 personen gingen vorig jaar in behandeling voor een cannabisproblematiek. Bovendien werd bij ruim 6.000 mensen cannabis als nevenproblematiek geregistreerd, het vaakst gecombineerd met een primaire alcoholproblematiek.
Cannabis meest voorkomend onder jongeren
Onder jongeren onder de 25 jaar is cannabisverslaving de meest voorkomende reden voor hulpverlening in de verslavingszorg. Bij 40 procent van alle jongeren in behandeling betreft het een cannabisproblematiek. Dat aandeel is opvallend, al neemt het volgens LADIS geleidelijk af: het aandeel jongeren in deze groep daalt, en de gemiddelde leeftijd van behandelden stijgt van 30 jaar in 2016 naar 32 jaar in 2025.
Gerard Niemeijer van Verslavingskunde Nederland en de Nederlandse ggz wijst op een structureel probleem achter de cijfers. “Er is al jaren sprake van ruim 10.000 mensen die zorg nodig hebben bij een cannabisverslaving,” aldus Niemeijer. “En net als alcohol wordt cannabis vaak gebruikt naast een andere verslaving.”
Gebruik in combinatie met tabak niet genoemd in rapport
In het rapport wordt echter niet opgemerkt hoeveel van de mensen die zich aanmelden bij de verslavingszorg, cannabis gebruiken met tabak of zonder tabak. Een groot verschil qua verslavingsgevoeligheid.
Uit de Factsheet ‘Gebruikswijzen van cannabis en hun effecten en gezondheidsrisico’s’ van het Trimbos uit 2019 blijkt dat het roken met tabak veruit de populairste manier is van consumeren in Nederland: 90,7% als je alles optelt.
Volgens recent onderzoek zou gecombineerd gebruik van cannabis en tabak samenhangen met hogere FAAH-niveaus en meer risico op angst en depressie.
Online gokken en designerdrugs in opmars
Naast cannabisverslaving vallen twee andere trends sterk op in de LADIS-cijfers. Het aantal mensen in behandeling voor gokproblematiek steeg met 13 procent ten opzichte van 2024, naar ruim 3.100 personen. De toename hangt samen met problemen door online gokken. In de helft van de gevallen betreft het mensen die zich voor het eerst aanmelden voor behandeling.
Niemeijer herhaalt zijn pleidooi voor strengere preventiemaatregelen. “We blijven staan achter onze oproep om reclame voor gokken volledig te verbieden,” zegt hij. “De problematiek wordt zwaarder, en de overheid moet effectief inzetten op preventie voor alle leeftijden.”
Ook in de categorie nieuwe psychoactieve stoffen (NPS’en) is een sterke groei zichtbaar. Het aantal behandelingen voor 3-MMC steeg van 709 in 2024 naar 946 in 2025. Voor ketamine nam het aantal toe van 606 naar 714 personen. De totale groep “overige middelen” groeide met 19 procent naar 4.242 personen.
Alcohol dominant, medicijngebruik in tien jaar verdubbeld
Alcoholproblematiek blijft de grootste categorie in de verslavingszorg, goed voor 43 procent van alle behandelingen. Onder 55-plussers loopt dat aandeel op tot 60 procent. Niemeijer benadrukt dat ook hier de cijfers het werkelijke probleem onderschatten: gemiddeld duurt het zeven jaar voordat mensen hulp zoeken voor een alcoholverslaving. De gemiddelde leeftijd bij aanmelding is 46 jaar.
Het aantal mensen in behandeling voor problematisch medicijngebruik groeide in tien jaar van circa 900 in 2016 naar bijna 1.600 in 2025. Het gaat in 85 procent van de gevallen om problemen met slaap- en kalmeringsmiddelen. Vrouwen zijn relatief oververtegenwoordigd: zij vormen 44 procent van deze groep.
