Het Oostenrijkse tabaksmonopolie voor hennepbloemen heeft een juridische nederlaag geleden. Het Bundesfinanzgericht (BFG) in Oostenrijk heeft geoordeeld dat de inbeslagname van hennepbloemen door de douane onrechtmatig was. De uitspraak raakt direct aan een langlopend geschil over de wettelijke status van cannabisproducten in het land.
Aanleiding: inbeslagname bij automaten in Salzburg
In maart 2025 nam de Oostenrijkse douane hennepbloemen in beslag die via zogeheten ‘Hanfomaten’, automaten waarin onder andere hennepbloemen te koop worden aangeboden, werden aangeboden door RETO Concept GmbH. Dit bedrijf van ondernemer Thomas Reisenhofer is actief in de handel van hennepbloemen en distribueert deze onder meer via automaten in Salzburg.
De douane kwalificeerde de verkoop als een overtreding van het tabaksmonopolie. RETO Concept GmbH betwistte deze beslissing juridisch. Het Bundesfinanzgericht heeft de inbeslagname nu nietig verklaard en de beschikking van het douane vernietigd.
Tabaksmonopolie voor hennepproducten juridisch onhoudbaar
De rechter stelde uitdrukkelijk vast dat de argumentatie van de douane juridisch onvoldoende was. Volgens het Bundesfinanzgericht maakt het door de douane aangehaalde arrest van het Verwaltungsgerichtshof (VwGH) “geen uitspraak over de mate waarin gedroogde hennepbloemen objecten van het tabaksmonopolie zijn.” Een loutere verwijzing daarnaar “volstaat niet” om een monopolieschending aan te tonen, aldus het gerecht.
Klaus Hübner, voorzitter van de Österreichischer Cannabis Bundesverband (ÖCB), reageert positief op de uitspraak. “Dit vonnis toont duidelijk aan dat de handelwijze van de autoriteiten op geen enkele houdbare juridische grondslag berustte. De poging om hennepproducten categorisch onder het tabaksmonopolie te plaatsen, is mislukt,” aldus Hübner.
De ÖCB stelt dat het al vroeg wees op de juridische kwetsbaarheid van de handhavingspraktijk. Daarvoor deed de brancheorganisatie een beroep op een advies van constitutioneel jurist professor Heinz Mayer, die stelde dat cannabis geen tabak is en dus buiten het tabaksmonopolie valt. Volgens Hübner bevestigt de uitspraak die rechtspositie en versterkt zij bedrijven die zich rechtsconform gedragen.
Politieke actie vereist voor duurzame rechtszekerheid cannabissector
Ondanks de juridische overwinning benadrukt de ÖCB dat er dringend politiek ingrijpen nodig is. De huidige rechtssituatie leidt volgens de brancheorganisatie nog steeds tot onzekerheid bij bedrijven én bij de handhavende instanties zelf.
“Er zijn nu duidelijke wettelijke kaders nodig die rechtszekerheid scheppen en de legale markt versterken in plaats van belemmeren,” stelt Hübner. De ÖCB kondigt aan zich te blijven inzetten voor een feitelijk onderbouwde en juridisch heldere regulering van cannabisproducten in Oostenrijk.
De organisatie formuleert drie doelstellingen: de legale markt versterken, de zwarte markt terugdringen en bedrijven een betrouwbaar perspectief bieden. Wanneer de Oostenrijkse wetgever concrete stappen zet in die richting, is vooralsnog niet bekend.
Het Oostenrijkse Verwaltungsgerichtshof (VwGH) bepaalde in februari 2025 dat gedroogde hennepbloemen met een THC-gehalte van maximaal 0,3% onder de tabaksbelasting vallen.
