De Nederlandse Staat heeft niet onrechtmatig gehandeld in de zaak Van Laarhoven, zo oordeelt de rechtbank Den Haag. Johan van Laarhoven en zijn ex-echtgenote werden in 2014 in Thailand aangehouden na een rechtshulpverzoek van het Nederlandse Openbaar Ministerie. Beiden kregen jarenlange celstraffen voor witwassen en zaten onder erbarmelijke omstandigheden vast. Van Laarhoven kreeg in hoger beroep 68 jaar en 8 maanden celstraf opgelegd, zijn toenmalige echtgenote 12 jaar.
Rechtshulpverzoek Thailand was rechtmatig
Het Openbaar Ministerie startte in 2011 een onderzoek naar Van Laarhoven, die in 2008 naar Thailand emigreerde. Hij werd verdacht van overtreding van de Opiumwet, deelname aan een criminele organisatie en witwassen.
In 2014 vroeg het OM Thailand om rechtshulp voor beslaglegging en strafrechtelijk onderzoek. Op aanwijzing van Thaise autoriteiten stuurde het OM een brief waarin de Thaise politie werd gevraagd een eigen onderzoek te starten.
Dilemma tussen mensenrechten en rechtshandhaving
De rechtbank erkent het dilemma in deze zaak. Enerzijds is het problematisch dat een rechtshulpverzoek leidde tot mensonwaardige behandeling in strijd met fundamentele mensenrechten. Anderzijds zou emigratie naar landen met een slechte mensenrechtenreputatie niet mogen leiden tot een vrijhaven voor verdachten.
Bij haar oordeel weegt de rechtbank mee dat Van Laarhoven werd verdacht van ernstiger feiten dan alleen overtredingen van gedoogbeleid: belastingfraude, internationaal witwassen en meerdere Opiumwetovertredingen. Het maatschappelijke belang van bestraffing rechtvaardigde volgens de rechtbank het rechtshulpverzoek.
Advocaat kondigt hoger beroep aan
Advocaat Lisa Jie Sam Foek reageerde tegen RTL Nieuws geschokt op de uitspraak. Volgens haar heeft de rechtbank onvoldoende gewicht toegekend aan het feit dat Van Laarhoven had aangeboden zich in Nederland te melden. Het Openbaar Ministerie accepteerde dit aanbod, maar drong vervolgens zonder medeweten van Van Laarhoven aan op aanhouding in Thailand.
De advocaat stelt dat het OM de Thaise detentieomstandigheden kende. Van Laarhoven liep volgens zijn advocaat ernstige gezondheidsschade op tijdens zijn vijfjarige detentie in de Klong Prem gevangenis. Hij kwam in september 2020 vrij en gaat in beroep tegen de uitspraak.
