Een groep experts wil in de binnenstad van het Duitse Neuss een gespecialiseerde cannabiswinkel openen voor recreatief gebruik. Klanten van de winkel worden automatisch deelnemers aan het onderzoek. Dat meldt de Rheinische Post. Het aanbod zou vergelijkbaar moeten zijn met dat van onze coffeeshops, maar het doel is nadrukkelijk wetenschappelijk, dus niet commercieel.
Drugsexpert Andreas Alberts leidt het project en neemt de wetenschappelijke verantwoordelijkheid op zich. Preventiespecialist Alexander Lajios van Caritas is eveneens betrokken. De Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf verzorgt de volledige dataverzameling. Het economisch-wetenschappelijk onderzoeksontwerp is opgesteld door Justus Haucap, verbonden aan de economische faculteit van diezelfde universiteit.
Deelnemers moeten zich vooraf registreren en verplicht regelmatig vragenlijsten invullen. “Wij zijn kort voor het indienen van een aanvraag”, aldus Alberts, die naar een centraal gelegen bedrijfspand zoekt. Een looptijd van vijf jaar wordt nagestreefd.
Wettelijk kader voor cannabisonderzoek in Duitsland
De wettelijke basis voor dit soort projecten is recent van kracht geworden. Op 10 december 2024 ondertekende Bundesminister Cem Özdemir een verordening die de Federaal Bureau voor Landbouw en Voedsel (BLE) aanwijst als bevoegde instantie voor onderzoeksaanvragen op het gebied van recreatieve cannabis. Voordien was het Federaal Instituut voor Geneesmiddelen en Medische Hulpmiddelen daarvoor verantwoordelijk.
Onderzoek naar recreatieve cannabis is sindsdien mogelijk, maar is een vergunning voor nodig. Aanvragers moeten voldoen aan de eisen van de Duitse Cannabiswet, vakkennis aantonen en het onderzoeksbelang onderbouwen. Naast universiteiten kunnen ook bedrijven en gemeenten aanvragen indienen. Duitsland volgde hiermee steden als Hannover en Frankfurt, waar vergelijkbare pilots al in voorbereiding zijn.
Onderzoeksvragen en wetenschappelijke meerwaarde
Het Neusser project wil een reeks maatschappelijke vragen beantwoorden die tot nu toe alleen konden worden onderzocht in landen waar cannabis volledig legaal is, zoals bepaalde Amerikaanse staten en Canada. Volgens de Heinrich-Heine-Universiteit zijn die bevindingen echter nauwelijks overdraagbaar op de Duitse situatie, vanwege historisch andere consumptiepatronen.
De onderzoekers willen onder meer nagaan of legale verkoop leidt tot een toename van het gebruik, of er demografische verschillen bestaan naar leeftijd, geslacht en opleidingsniveau, en hoe het gebruik van andere middelen zoals alcohol of pijnstillers zich ontwikkelt. Ook de effectiviteit van preventieve maatregelen in een legale omgeving staat op de onderzoeksagenda.
De overkoepelende doelstelling is het terugdringen van de zwarte markt, het bevorderen van gezondheidspreventie en het rationaliseren van het publieke debat over cannabisregulering.
Politiek en lokale context in Neuss
Het expertteam heeft inmiddels contact gezocht met lokale politici. Een eerste presentatie vond plaats op uitnodiging van de lokale SPD. Fractievoorzitter Sascha Karbowiak bevestigt dat het project naar verwachting zonder directe gemeentelijke betrokkenheid kan worden uitgevoerd. Hij adviseerde wel om ook andere partijen vroegtijdig te informeren en bij de zoektocht naar een locatie de binnenstad en de omgeving van scholen te vermijden.
Parallel hieraan is in Neuss ook een Cannabis Social Club (CSC) actief. De CSC Neuss ontving eind 2024 toestemming om te starten op een industrieterrein in de stad. Inmiddels telt de club 230 leden, zo laat voorzitter Vu Nguyen weten. Consumenten komen gemiddeld één à twee keer per week langs om hun portie op te halen schrijft de Rheinische Post. De club verstrekt cannabis tegen kostprijs.
Wanneer de pilot precies start, is afhankelijk van de goedkeuring van de aanvraag bij de BLE.
