Tijdens het kort geding tegen Worldline afgelopen maandag 5 oktober bij de rechtbank Midden-Nederland ging het over de blokkade van Amerikaanse betaalkaarten bij coffeeshops. Ook de mogelijkheid dat Worldline later andere buitenlandse betaalkaarten blokkeert kwam aan bod. De voorzieningenrechter doet naar verwachting binnen ongeveer twee weken uitspraak schrijft de BCD op haar website.
Kort geding Worldline: de argumenten van de betaalverwerker
Worldline stelt dat zij met het verwerken van internationale, en vooral Amerikaanse, betaalkaarten betalingen faciliteert die buiten het gedoogbeleid vallen. Zij baseert dat op het ingezetenencriterium. Coffeeshops mogen geen cannabis verkopen aan niet-ingezetenen, en bij een Amerikaanse kaart is de kaarthouder volgens Worldline meestal geen Nederlandse ingezetene.
Daarnaast wijst Worldline op Amerikaanse wetgeving en de positie van Amerikaanse banken. Zij beschouwt betalingen met Amerikaanse kaarten als aanzienlijk risicovoller dan kaarten uit andere landen. Dat hogere risico is volgens haar de reden om nu specifiek deze kaarten te blokkeren.
Ook de regels van Visa en Mastercard spelen een rol in het verweer. Worldline verwijst naar bepalingen over illegale of drugsgerelateerde transacties. Verder beroept zij zich op de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en op haar algemene voorwaarden.
Worldline benadrukt dat zij niet alle dienstverlening heeft stopgezet. Tegelijk behoudt zij zich in haar communicatie het recht voor om later ook andere buitenlandse kaarten te blokkeren.
Ingezetenencriterium centraal in het debat
De coffeeshops voerden aan dat het ingezetenencriterium al sinds 2013 bestaat. Het kan volgens hen daarom moeilijk als nieuwe omstandigheid gelden. Ook benadrukten zij dat het gedoogbeleid wordt gekenmerkt door lokaal verschillende uitvoering en handhaving.
De rechter stelde Worldline hierover verschillende vragen. Hij wees op de bijzondere systematiek van het gedoogbeleid en op de betekenis van een criterium dat lokaal niet wordt gehandhaafd. Ook had hij zelf nagezocht dat het criterium vooral is ingevoerd tegen drugstoerisme in grensgemeenten.
Geen van de coffeeshops die partij zijn in deze procedure is in een grensgemeente gevestigd. Daarmee kwam de vraag op tafel in hoeverre het criterium hier een blokkade van buitenlandse kaarten rechtvaardigt.
Amerikaanse regels, Visa, Mastercard en de Wwft
Volgens de coffeeshops hebben de door Worldline genoemde Amerikaanse regels betrekking op financiële dienstverlening aan cannabisbedrijven. Zij betekenen niet automatisch dat een Amerikaanse consument in Nederland geen betaling bij een coffeeshop mag doen. Bovendien heeft geen Amerikaanse bank of toezichthouder bezwaar gemeld bij de betrokken coffeeshops.
Visa en Mastercard hebben zelf aangegeven dat hun schemes geen belemmering vormen. Mastercard blijft de acceptatie bij Nederlandse coffeeshops ondersteunen. Visa laat toe wat de overheid in het land van de transactie toestaat.
De minister van Financiën bevestigde dat beeld in zijn brief van 9 juli. Worldline heeft geen concrete instructie van Visa of Mastercard overgelegd om Amerikaanse kaarten te blokkeren.
Over de Wwft stellen de coffeeshops dat de wet uitgaat van een individuele, risicogebaseerde beoordeling. De minister benadrukte op 9 juli dat de Wwft geen ruimte biedt om klantengroepen categoraal te weigeren. Worldline noemde het praktisch onuitvoerbaar om per gemeente het lokale beleid bij te houden.
Breder probleem en verwachte uitspraak
Dit is niet de eerste procedure over de pinbetalingen bij coffeeshops. Worldline had eerder aangekondigd te stoppen met het verwerken van pinbetalingen in coffeeshops. De voorzieningenrechter in Utrecht bepaalde dat de verwerking voorlopig moest doorgaan.
Zeven individuele coffeeshophouders spanden daarop een kort geding aan. De bonden BCD en PCN ondersteunden hen daarbij, maar traden zelf niet op als partij in de procedure. Zij stelden dat er op korte termijn geen realistisch alternatief beschikbaar is voor het verwerken van elektronische betalingen.
Hoewel een beperkt aantal coffeeshops de procedure voert, speelt de kwestie breder. Bij ongeveer honderd coffeeshops zijn kaarten geblokkeerd, en veel van deze ondernemers kregen ook een opzegging van hun dienstverlening. Het is nog onduidelijk welke concrete partij in de betaalketen Worldline tot deze blokkade verplicht.
Wat zegt de industrie?
Nog geen reacties. Wees de eerste die reageert via cannabispr.nl.
