Gereguleerde cannabisverkoop leidt tot minder gezondheidsproblemen bij deelnemers. Dat blijkt uit een tussentijdse evaluatie van de Zürichse cannabisstudie ‘Züri Can – Cannabis mit Verantwortung‘, die de stad Zürich op dinsdag 5 mei 2026 publiceerde. Na bijna drie jaar trekt het onderzoeksteam een positieve conclusie.
Minder klachten na overstap van illegale markt
Deelnemers aan de studie rapporteren minder slaapproblemen, minder angstklachten en minder lichamelijke klachten, vergeleken met hun situatie vóór deelname. Ook bezochten zij minder vaak een arts en gaven zij aan minder problematisch cannabis te gebruiken. Depressiesymptomen en algemene chronische gezondheidsproblemen bleven stabiel, wat volgens de onderzoekers aantoont dat gereguleerde toegang op de gemeten terreinen geen negatieve effecten veroorzaakt.
De onderzoekers van de Universiteit Zürich schrijven de verbeteringen toe aan de begeleidende maatregelen die aan het project zijn gekoppeld. Het gaat daarbij om individuele begeleiding door getraind personeel, duidelijke THC-grenzen en strikte aankooplimieten. Deze positieve ontwikkelingen waren zichtbaar bij alle drie typen verkooppunten die aan het project deelnemen: apotheken, social clubs en het stedelijk druginformatiecentrum (DIZ).
Meer dan 3.100 deelnemers in gereguleerde cannabispilot
De ‘Züri Can‘ pilot biedt deelnemers al bijna drie jaar de mogelijkheid cannabis te kopen via een van de twintig aangewezen verkooppunten, waaronder apotheken, social clubs en het stedelijke druginformatiecentrum. Deelnemers ontvangen wiet en hasj met duidelijk omschreven THC- en CBD-concentraties via dit legale en gecontroleerde kanaal. Inmiddels hebben meer dan 3.100 volwassen deelnemers gebruikgemaakt van dit aanbod.
Het doel van het onderzoek is te bepalen of en hoe gezondheid en gebruikspatronen veranderen wanneer gebruikers de overstap maken van de illegale markt naar een streng gereguleerde, niet-commerciële omgeving. Alle producten zijn afkomstig uit gecontroleerde teelt, bevatten duidelijk vermelde THC- en CBD-waarden en worden regelmatig getest op schadelijke stoffen.
Een eerder gepubliceerde analyse van de verkoopgegevens laat zien dat de aankoopfrequentie bij het DIZ stabiel bleef, terwijl die bij apotheken en social clubs licht daalde. Over het algemeen wijzen de resultaten erop dat legale toegang kan bijdragen aan een minder risicovolle vorm van gebruik.
Studie levert bouwstenen voor aanstaande Zwitserse cannabiswet
De bevindingen zijn volgens de stad Zürich van direct belang voor het lopende politieke debat over een nieuwe Zwitserse cannabisproductenwet (CanPG).
Wethouder en portefeuillehouder Gezondheid Andreas Hauri (GLP) stelt in het persbericht: “Cannabis is ongezond, maar gebruik is een realiteit. Regulering versterkt de bescherming van de volksgezondheid en de jeugdbescherming aanzienlijk, en onttrekt de zwarte markt de voedingsbodem.”
Hij voegde eraan toe dat Züri Can de wetenschappelijke inzichten uit de praktijk levert, en dat het nu aan de federale overheid in Bern is de wetgeving consequent verder te brengen.
Verlenging tot 2028 aangevraagd
De studie startte in augustus 2023 en was oorspronkelijk gepland tot 2026. De stad Zürich heeft de pilot recentelijk verlengd tot oktober 2028, waarvoor 800.000 Zwitserse frank is gereserveerd. Die verlenging moet aanvullende inzichten opleveren en een naadloze overgang mogelijk maken naar een definitief wettelijk kader.
Vergelijkbare pilotprojecten lopen in Genève, Bern, Lausanne, Basel, Biel en Luzern.
Een onderzoek dat eerder werd gepubliceerd en keek naar de tussentijdse evaluatie van meerdere pilots, was ook positief.
In 2027 verschijnt het eindrapport, dat samen met andere Zwitserse onderzoeken de wetenschappelijke basis vormt voor toekomstig cannabisbeleid. Het Zwitserse parlement zal naar verwachting in 2027 over een federale cannabiswet stemmen.
