Een wetenschappelijke column over mogelijk schadelijke bedrijfspraktijken van de cannabisindustrie.

De geschiedenis herhaalt zich niet, maar ze rijmt wel

Op internationaal vlak is er een beweging naar het legaliseren van cannabis voor zowel medicinaal als recreatief gebruik. Er is een wereldwijde tendens om de repressieve benadering van de aanbodzijde van cannabis te laten varen. Vanuit het oogpunt van de volksgezondheid brengt de criminalisering van het cannabisaanbod veel problemen met zich mee, aangezien het in handen blijft van drugsdealers die binnen een illegale context opereren. De regulering van deze aanbodzijde kan deze problemen gedeeltelijk oplossen.

Bij de legalisering van cannabis moet een keuze worden gemaakt tussen verschillende beleidsopties

Bij de legalisering van cannabis moet een keuze worden gemaakt tussen verschillende beleidsopties. De optie van een commerciële markt voor de productie en verkoop van
cannabis – de optie waarvoor in Canada en delen van de VS reeds is gekozen – is daar slechts één van. Beide uitersten van het spectrum van beleidsopties, een vrije legale markt en een strikt illegale markt voor cannabis, worden gecontroleerd door organisaties die voor de overheid moeilijk te controleren zijn, met de bijbehorende sociale en gezondheidskosten. Andere beleidsmodellen proberen deze negatieve gevolgen te beperken door middel van regulering vanuit de overheid.

People versus Profit

Commerciële bedrijven geven voorrang aan winstmaximalisatie, private belangen staan hier centraal

Een neoliberaal beleid, zoals het openstellen van de markt voor handel en wereldwijde investeringen, creëert mogelijkheden die de wereldwijde distributie van ongezonde, schadelijke producten door multinationals bevorderen. Commerciële bedrijven geven voorrang aan winstmaximalisatie, private belangen staan hier centraal.

Een effectief volksgezondheidsbeleid probeert in tegenstelling het evenwicht te bewaren tussen het bevorderen van de volksgezondheid van de burgers en het verminderen van het middelengebruik op een manier die de tekortkomingen van de commercialisering erkent.

Vanuit dit volksgezondheidsperspectief kan men zich bij de commercialisering van schadelijke producten, wat cannabis is, afvragen of dit wel het juiste reguleringsmodel is. Een commerciële markt voor roesmiddelen zal waarschijnlijk het gebruik ervan normaliseren en dus de vraag doen toenemen.

Lessen uit het verleden

Een neoliberaal reguleringsbeleid gebaseerd op een commerciële markt voor deze sectoren ging meermalig gepaard met wanpraktijken(…)

De neveneffecten voor de volksgezondheid van het commercialiseren van schadelijke producten zijn in het verleden al aangetoond.

Eerder wetenschappelijk onderzoek naar de schadelijke bedrijfsactiviteiten van de tabaks- en alcohol- en farmaceutische industrie illustreert dit ruimschoots. Een neoliberaal reguleringsbeleid gebaseerd op een commerciële markt voor deze sectoren ging meermalig gepaard met wanpraktijken, voorbeelden hiervan zijn het financieren en beïnvloeden van wetenschappelijk onderzoek, lobbyen om schadelijke beleidsmaatregelen af te wenden en agressieve marketing van hun producten.

Het is duidelijk dat deze bedrijfspraktijken bij elk van deze industrieën kunnen voorkomen, rest de vraag of dit bij een vrijere commercialisering van de cannabismarkt ook
het geval zou zijn.

De cannabisindustrie: schadelijke bedrijfspraktijken aan de horizon?

De legale cannabisindustrie is the new kid on the block

De vier bedrijfssectoren (‘Big Tobacco’, ‘Big Alcohol’, ‘Big Pharma’ en ‘Big Weed’) zijn duidelijk in elkaar geïnteresseerd. De legale cannabisindustrie is the new kid on the block in dit rijtje, en voorziet de drie andere industrieën van talloze mogelijkheden om hun activiteiten uit te breiden. Zo zijn er drie multinationals die tabaksproducten produceren geïnteresseerd om sigaretten te verkopen die cannabis bevatten. Er is sprake van de oprichting van ‘Marlboro Greens’.

Ook alcoholbedrijven zien opportuniteiten om alcoholische dranken te verkopen die cannabisextracten bevatten. Zo heeft het Belgische bedrijf AB Inbev 50 miljoen dollar geïnvesteerd in het cannabisbedrijf Tilray. De farmaceutische industrie heeft voornamelijk linken met cannabisbedrijven die cannabis produceren
voor medische doeleinden.

De commercialisering van cannabis in bepaalde landen heeft gezorgd voor het ontstaan van een legale cannabisindustrie. Er ontstaan hechte banden tussen de cannabisindustrie en de tabaks-, alcohol- en farmaceutische industrie. Bedrijven en werknemers die in het verleden zich schuldig gemaakt hebben aan verschillende vormen van schadelijke bedrijfspraktijken investeren in deze opkomende industrie, wat kan betekenen dat deze praktijken ook overgenomen worden. Het is dus belangrijk dat we bij het reguleren van cannabis aandacht hebben voor de gevaren van wanpraktijken in een commercieel model voor de productie en verkoop van cannabis.

Door Marthe Ongenaert. Marthe is doctoraatsonderzoeker aan de Universiteit Gent, Faculteit Recht en Criminologie. Daarnaast is ze verbonden aan het Instituut voor Sociaal Drugsonderzoek. Ze werkt aan een onderzoeksproject ‘Schadelijke bedrijfspraktijken: Een casestudy van de opkomende legale cannabisindustrie’.