In bijna ieder gesprek over cannabis komt vroeg of laat het woord verslaving voorbij. Bij gemeenten, in de politiek, maar net zo goed bij een gezin aan de keukentafel. Je hoeft het woord cannabis soms maar te laten vallen en iemand zegt: “Daar kun je maar beter niet aan beginnen, want je bent zo verslaafd.”
Waarom raakt de één verslaafd en de ander niet?
Ja, cannabis kan verslavend zijn. Maar waarom kan de één uiteindelijk niet meer zonder, terwijl een ander jarenlang af en toe consumeert zonder problemen?
Want als het alleen aan het middel zou liggen, zou iedereen die regelmatig alcohol drinkt uiteindelijk alcoholist worden en iedereen die af en toe een joint rookt verslaafd raken. Dat gebeurt gelukkig niet. De meeste mensen kunnen prima een glas wijn drinken, cannabis consumeren of een gokje wagen zonder dat het hun leven gaat beheersen.
Het gaat om de functie, niet alleen om het middel
Bij een kleine groep gaat het wel mis. En de vraag waarom vind ik veel interessanter dan alleen wat iemand consumeert. Kijk naar gokken, gamen, eindeloos scrollen of altijd maar werken. Daar komt geen drug aan te pas en toch kunnen mensen zichzelf er volledig in verliezen. Blijkbaar gaat verslaving dus ook over de functie die iets in iemands leven krijgt.
Waarom kan de één na twee glazen wijn zeggen: mooi geweest, terwijl een ander doorgaat totdat de fles leeg is? Ik denk dat het vaak te maken heeft met iets wat iemand probeert te verdoven of even niet wil voelen. Verdriet, eenzaamheid, onrust, problemen thuis, schulden, verlies of het gevoel dat je nergens echt bij hoort. Een middel geeft dan tijdelijk rust. Niet omdat het iets oplost, maar omdat je er even niet mee bezig hoeft te zijn.
Preventie begint bij opvoeding en aandacht
Daarom denk ik dat preventie veel eerder begint dan bij het moment waarop iemand een joint opsteekt of een fles opentrekt. Dat begint al hoe we met onze kinderen omgaan. Liefde, aandacht, veiligheid en het aangeven van grenzen zijn zo belangrijk voor een goede start.
Dat betekent natuurlijk niet dat iemand die verslaafd raakt altijd verkeerd is opgevoed. Je kunt uit een fantastisch gezin komen en later alsnog volledig vastlopen.
Maar ik ben ervan overtuigd dat als we wat liever voor elkaar zouden zijn en beter naar elkaar zouden omkijken, we minder mensen zouden zien vastlopen en met verslaving te maken krijgen.
Regels alleen nemen de onderliggende pijn niet weg
Zeker als het over drugs gaat, zoeken we de oplossing snel in regels. Hoeveel mag iemand kopen? Vanaf welke leeftijd? Hoe sterk mag iets zijn? Waar mag een coffeeshop zitten? Daar moeten regels voor zijn. Maar als iemand iedere avond drinkt omdat hij anders niet kan slapen door alles wat er in zijn hoofd rondgaat, kun je de fles weghalen zonder de reden waarom hij dronk weg te nemen.
Je hebt de fles weggehaald, niet de pijn. Dat is voor mij waar het om draait. Natuurlijk maakt het uit welk middel iemand consumeert, wat voor impact het heeft, hoe vaak en op welke leeftijd iemand begint. Maar als we alleen daarnaar kijken, missen we een belangrijk deel van het verhaal.
We zouden vaker moeten vragen: waarom is dit zo belangrijk geworden? Wat probeert iemand ermee te verdoven of te vergeten? En wat zou diegene nodig hebben om het niet meer nodig te hebben?
De rol van de coffeeshop
Daar ligt ook een rol voor ons als coffeeshop. Wij zien sommige mensen jarenlang en merken het als iemand vaker komt, meer gaat consumeren of verandert. Wij zijn geen hulpverleners. Maar we kunnen wel opletten, vragen hoe het gaat, informatie geven en iemand wijzen op hulp als dat nodig is. Soms kan het al verschil maken dat iemand merkt dat hij gezien wordt.
Natuurlijk moeten we blijven praten over de risico’s van cannabis en andere middelen. Maar als we verslaving echt willen voorkomen, moeten we niet alleen kijken naar wat iemand consumeert. We moeten vooral kijken naar wat erachter zit.
En laten we alsjeblieft wat liever voor elkaar zijn en beter naar elkaar omkijken. Volgens mij begint daar misschien wel de beste preventie van verslaving!
Wat zegt de industrie?
Reageren op dit artikel is niet meer mogelijk (reageren kan tot 7 dagen na publicatie).
