Drie patiënten in Oekraïne hebben recentelijk de eerste legale medicinale cannabisproducten ontvangen in het kader van de nieuwe Oekraïense wetgeving voor medicinale cannabis. Het gaat om een patiënt met multiple sclerose en twee veteranen met chronische neuropathische pijn en fantoompijn na amputatie. Alle drie kregen een elektronisch recept voor een geneesmiddel op basis van THC in de vorm van harde capsules.
Het Oekraïense ministerie van Volksgezondheid omschrijft de uitreiking in een persbericht als het praktische resultaat van uitgebreid interbestuurlijk overleg. Betrokken partijen zijn onder meer het parlement, het overheidsagentschap voor geneesmiddelen, de Oekraïense Medicinale Cannabis Associatie en patiëntenorganisatie Patients of Ukraine.
Wet trad in werking in augustus 2024
De juridische grondslag voor deze stap werd gelegd met een wet die het Oekraïense parlement in december 2023 goedkeurde. President Zelensky ondertekende de wet in februari 2024, die op 16 augustus 2024 in werking trad. De wet reguleert de teelt, import, verwerking en distributie van medicinale cannabis voor medische, industriële en wetenschappelijke doeleinden.
Eerder berichtte cannabisindustrie.nl over de inwerkingtreding van de wet en over de mogelijke rol van de EU als leverancier van medicinale cannabis aan Oekraïne. Nederland verkende bovendien de mogelijkheden om Oekraïne te ondersteunen bij de opbouw van een medicinale cannabis-toeleveringsketen.
Strikt controlesysteem voor medicinale cannabis
De wet stelt vergaande eisen aan de volledige keten. Teelt is uitsluitend toegestaan in gesloten omgevingen, met 24-uursvideobeveiliging waartoe de nationale politie kosteloos toegang heeft. Laboratoriumonderzoek naar het THC-gehalte vindt uitsluitend plaats in staatslaboratoria. Monsterafname gebeurt onder toezicht van de politie.
Transport van medicinale cannabis en geneesmiddelen op basis daarvan vereist staatsbegeleiding. Alle handelingen in de keten moeten binnen één dag worden geregistreerd in een elektronisch systeem. Dat systeem legt meer dan dertig soorten handelingen vast, verdeeld over meer dan tien registratiecategorieën, zo blijkt uit het persbericht.
Het THC-gehalte in gedroogde medicinale cannabis moet gelijk zijn aan of hoger zijn dan 0,3 procent. Import van cannabis-API’s zijn toegestaan mits de importeur beschikt over een vergunning en de vastgestelde staatsquota niet overschrijdt. Registratie als actief farmaceutisch ingrediënt (API) vindt plaats binnen dertig dagen via een verkorte procedure.
Apotheken en receptplicht
Geneesmiddelen op basis van medicinale cannabis zijn uitsluitend verkrijgbaar via elektronisch recept in erkende apotheken. Artsen schrijven de werkzame stoffen, toedieningsvorm en dosering voor. De wetgeving reserveert deze geneesmiddelen voor patiënten bij wie gangbare geneesmiddelen onvoldoende effect hebben of ernstige bijwerkingen veroorzaken.
Verwachte toedieningsvormen zijn orale druppels, harde capsules en dentale pasta’s. Reizigers die Oekraïne in- of uitreizen mogen medicinale cannabisproducten meenemen voor eigen gebruik, tot de hoeveelheid die op het recept staat vermeld. Recreatief gebruik blijft volledig verboden.
Het ministerie van Volksgezondheid geeft verder aan dat het aantal apotheken met de vereiste vergunning geleidelijk zal toenemen. Het ministerie benadrukt dat de overheid strikte controle uitoefent in alle fasen van de keten, van productie en import tot aflevering aan de patiënt.
