Deze keer meer een opiniestuk met een boel ervaringen van de straat en gesprekken met consumenten in plaats van een analyse zoals je van mij gewend bent. Mijn inzet is het opnemen van cannabisolie in de wietproef, als verplicht aan te bieden product in een coffeeshop. Daarmee slaan we veel vliegen in een klap. Daarvoor moet misschien wel de wet aangepast worden, maar dat is een simpel amendement met mijn uitleg.

De conclusies vooraf

Dit stukje is vrijelijk gebaseerd op een techniek genaamd ‘The Pyramid Principle’ van Barbara Minto. Voor de puristen is dit nog niet strak genoeg, voor de praktische boodschap wel. Met deze techniek begin je met de conclusie vooraf en onderbouw je deze, stuk voor stuk, deel voor deel. Hierbij:

  • De consument krijgt standaardproducten, het is eenvoudig op te nemen in het productieschema en wijkt niet af van de standaardtesten die toegepast moeten worden door producenten. Cannabisolie is een gezonder snelwerkend alternatief voor het roken, maakt dosering precies, eenvoudig en smoort de zwarte markt voor dit gewilde product.
  • Deze productvariant is inzetbaar voor recreatief en medisch gebruik, toepasbaar voor alle leeftijdsgroepen en faciliteert onderzoek. Er zijn nadelen te onderkennen, zoals het maken van afspraken, mogelijke aanzuigende werking en discussie is nodig voor een strakke definitie qua werkzame stoffen. Afsluitend is er een horde op politiek gebied, er is een (tijdelijke) aanpassing nodig in de wetgeving.
  • De politieke hordes om te nemen zijn operationeel overkomelijk. Ook voor religieuze standpunten is er motivatie te vinden in onderzoek. Tenslotte is er een rekenvoorbeeld dat duidelijk aantoont welke ruimte er is voor een cannabisolie binnen bestaand en mogelijk toekomstig aansluitend beleid.

Consumentenveiligheid beste gediend

NVWA houdt toezicht, testen gebeurt al

De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit houdt voor de consument de markt in de gaten. Zij doet dat door steekproefsgewijs de beschikbare consumentenproducten te toetsen op deugdelijkheid. Toetsen gebeurt door inspecties en testaankopen. Met de aangekochte producten worden tests gedaan om vast te stellen of producten voldoen aan kwaliteitseisen. Zo voorkomt de overheid dat er vervuild voedsel, gevaarlijke apparaten of nepgoederen te koop zijn.

Elke fabrikant die edibles maakt kan het leveren

De NVWA gaat, naast de tests die een producent in de wietproef al moet toepassen tijdens de productiestappen, inspecties doen bij fabrikanten. Wanneer een fabrikant een ambitie heeft voor edibles (eetbare producten) zal daarvoor een keuken of lab opstelling gebruikt moeten worden. Een fabrikant wil voorspelbare eindproducten, zo geldt dat ook voor eetbare producten. Vaste gewogen verhoudingen van ingrediënten met ingrediënten van constante kwaliteit.

Een fabrikant wil voorspelbare eindproducten, zo geldt dat ook voor eetbare producten

Wanneer je een eetbaar product met de meest neutrale smaak wilt leveren zul je moeten werken zonder plantresten. Combineer je deze twee soorten informatie en wensen, kom je uit op een grondstof/ingrediënt voor de bereiding van edibles die aantoonbaar gelijkwaardige hoeveelheden werkzame stoffen THC en CBD bevat. Kortom; elke fabrikant in de wietproef die een edible wil maken heeft de kennis en kunde in huis. En dat is navolgbaar voor de NVWA door het proces te evalueren, ingrediënten te controleren, de apparatuur te toetsen en het eindproduct te toetsen.

Standaard verhoudingen

De klantengroepen, verkopers, nieuwe industriëlen, de marktmaker en de toezichthouder zullen in overleg moeten treden met elkaar over cannabisolie. Welke wens is er qua product? Als bescheiden voorstel zou ik dicht bij de huidige opzet blijven die enkele social clubs al toepassen. Daarbij kijken we naar verhouding en hoeveelheid werkzame stoffen. Een verhouding van 1:1 tussen THC en CBD en een variant van 1:2 THC en CBD. Eventueel kan men nog een 10:1 THC:CBD variant kunnen toevoegen, zodat de consument zelf CBD kan bijmengen naar behoefte. 

Als bescheiden voorstel zou ik dicht bij de huidige opzet blijven die enkele social clubs al toepassen

De hoeveelheid werkzame stoffen is het hart van dit ontwerp. Ook hier weer een bescheiden voorstel; laten we afstappen van het focussen van percentages en gaan werken met gewichten. Dat helpt de consument beter te doseren. Nu is het uitdagend om op de mg nauwkeurig te gaan leveren; zolang de verhouding maar gelijk is kun je altijd iets fluctueren binnen toegelaten productie afwijkingen. En met geteste producten weet je alsnog hoeveel er effectief aan werkzame stof aanwezig is.

Veelvoorkomend op dit moment zijn bij een cannabisolie product met 1:1 verhouding, 250mg:250mg THC:CBD bij een verpakkingsgrootte van 10ml. Belangrijk is dan ook het voorschrift van de soort fles, glazen pipet met maatstreepjes en beoogde visceusiteit van het eindproduct voor een goede dosering.

Gezondheid bevorderend alternatief

De overheid heeft verschillende initiatieven om het roken van tabak door consumenten te verminderen. Daarnaast is aangetoond dat inhaleren van cannabis effectief is qua opname en snelheid van intreding van werking. Een verbranding van plantmateriaal is minder gunstig voor de longen, of dit nu tabak is of cannabis.

Snelwerkend alternatief voor roken met tabak

Combineer je zodoende de drie genoemde eigenschappen van de uitgangssituatie, kom je uit bij de twee meest effectieve vergelijkbare manieren van cannabisconsumptie naast roken: verdampen en sublinguaal opnemen (onder de tong). Met verdamping komen veel minder plantresten in de longen terecht en voornamelijk werkzame stoffen. Ook is verdampen even snel als roken met tabak qua opnametijd. Met sublinguaal toedienen heb je iets aan uitval (minder effectief) maar desondanks een snelle opname en geen enkele irritatie van de longen.

Dosering is eenvoudig en precies

Daarbovenop komt de eenvoudige dosering. Doormiddel van druppels kan men aftellen hoeveel werkzame stof genomen wordt. En na een gemiddelde periode van 15 minuten weet eenieder of er genoeg gedoseerd is. Is het te sterk, kan iemand thuis nog verdunnen om meer grip te krijgen op het product en de werking. Met 10ml gestandaardiseerde cannabisolie aanlengen met nog 10ml (olijf)olie halveer je de hoeveelheid werkzame stof per ml. Zo krijg je een precisie-instrument in handen als consument.

Schimmige productie is gesmoord met betaalbaar alternatief

De NVWA zal blij zijn met een cannabisolie in het wietexperiment. Zo komt er gauw een einde aan een schimmige markt. De Transvaal Apotheek kan zich richten op speciale patiëntgroepen, algemene patiënten kunnen een betaalbare proef doen voor zichzelf. Online handelsplaatsen worden onaantrekkelijk voor hobbyisten door een vervangend betaalbaar alternatief. Want de enige manier van het legaal verkrijgen van cannabisolie in Nederland is nu: laat het de Transvaal apotheek maken van Bedrocan medicinale cannabis. En daarmee kom je op zo’n kleine €180 per 10ml volgens de prijslijst.

Geschikt voor breed publiek

Uit eigen ervaringen blijkt dat er een grote vraag is onder verschillende leeftijdsgroepen voor een dergelijk product. De productievolumes moeten daarom ook niet onderschat worden omdat er mogelijk meer vraag is dan nu bekend. Ook opent het de deuren voor een open dialoog met de behandelend arts en onderzoek.

Recreanten en medisch

Niet alleen medische interesse is er voor een cannabisolie. Die behoefte kom ik vooral tegen in de groep 45+ en ouder, inclusief 90+. Ook verschillende leeftijdsgroepen die jonger zijn hebben een recreatieve insteek. Meest kenmerkend beeld voor 30-40 jarigen is de uitspraak: “Ik gebruik cannabis als ontspanning, ik heb vanwege de kinderen geen tijd meer voor een kater”.

Veel leeftijdsgroepen en toepassingen

Zoals genoemd zien we veel verschillende leeftijdsgroepen die een wisselende behoefte tonen. Een bloemlezing uit de praktijk. Van sporters en mensen die topprestaties leveren in het zakenleven zien we strakke dosering en planbaarheid, bij 20-30-jarigen. Data gedreven prestatie optimalisatie.

Zoals genoemd zien we veel verschillende leeftijdsgroepen die een wisselende behoefte tonen

Bij 30-40-jarigen een motivatie voor gericht ontspannen en microdoseren om de scherpe randjes er af te halen, een alternatief voor alcohol. Bij de 40-50-jarige gaat het vaak om betere nachtrust en wegnemen van stress, al loopt die toepassing door naar de 70+. 

De 60-70-jarige is wat huiverig, maar wanneer kwalen de boventoon voeren of een drang naar minder ‘pillen en poeders’ zie je een vervangingsmarkt voor cannabisolie. De 70+ persoon past cannabisolie toe voor algemeen mentaal welbevinden en het overkomen van de effecten van versleten delen van het lichaam. Deze motivaties zijn nog los van alle chronische ziektebeelden.

Faciliteert onderzoek en stabiliseert behandelingen

Een stabiel en voorspelbaar productgamma van cannabisolie zorgt verder voor opties voor onderzoek. Het normaliseren van deze productcategorie zal artsen helpen om een beter beeld te krijgen van wat patiënten toepassen in het dagelijkse leven. 

Uit de praktijk blijkt dat schaamte en illegale status consumptie bij behandeling van kwalen doet verzwijgen. Daarmee worden ook allerlei metingen ‘onverklaarbaar’ verstoord in het behandelingsproces. Wanneer een product beschikbaar is voor toepassing en gesprek, wordt patiënt behandeling over de gehele breedte beter interpreteerbaar.

Niet zonder nadelen

Wanneer er een cannabisolie wordt toegevoegd aan het wietexperiment is dat niet zonder nadelen. Goede afspraken horen daarbij om een stabiel product te maken, de afname stabiel te houden en echt helder te krijgen wat de grenswaarden zijn van de definitie van Lijst I producten.

Afspraken over soorten en verhoudingen

Zoals eerder genoemd zal er gesproken moeten worden over de soorten cannabisolie en verhoudingen. Denk daarbij aan effecten die activeren of ontspannen (terpenenprofiel), verhouding en hoeveelheid werkzame stof per volume (cannabinoïdenprofiel). Idealiter is deze productvariant in elke deelnemende coffeeshop aanwezig en wordt erop gewezen als alternatief binnen het preventiebeleid.

Mogelijk aanzuigende werking bij coffeeshops

Wanneer een cannabisolie beschikbaar komt, kan er sprake zijn van een aanzuigende werking. Gezien de diversiteit van de leeftijdsgroepen zal er mogelijk veel behoefte zijn in de markt. Niet alleen op nationaal niveau, maar ook op internationaal niveau. Een bijkomend effect is wel dat daarmee op een grotere schaal dan het experimentgebied de zwarte handel een klap ondervindt.

Heldere definitie nodig voor cannabis onderscheid lijst I en lijst II 

De basis voor een succes in deze situatie is een heldere definitie van wat nu een Lijst I en een Lijst II product is inzake cannabis. Huidige definities zijn inconsistent; er zijn geen waarden werkzame stoffen opgenomen die duidelijk maken waar het onderscheid ligt. Zie ook de onderstaande tabel. Op je mobiele telefoon? Draai je telefoon een kwartslag. 

TermLijst vermeldingWerkzame stof(fen)Definitie
CannabidiolNietCBDAfwezig
HasjiesjLijst IITHC + CBD + …Een gebruikelijk vast mengsel van de afgescheiden hars verkregen van planten van het geslacht Cannabis, met plantaardige elementen van deze planten
HennepLijst IITHC + CBD + …Elk deel van de plant van het geslacht Cannabis (hennep), waaraan de hars niet is onttrokken, met uitzondering van de zaden
TetrahydrocannabinolLijst Id9-tetrahydrocannabinol(6aR,10aR)-6a,7,8,10a-tetrahydro-6,6,9-trimethyl-3-pentyl-6H-dibenzo[b,d]pyran-1-ol

En

de isomeren en stereoisomeren van tetrahydrocannabinol

Lijst II genoemde middelenLijst IITHC + CBD + …Preparaten die één of meer van de bovengenoemde substanties bevatten, met uitzondering van hennepolie.

 

Dit zijn de definities overgenomen uit de opiumwet. Kijken we dan naar dezelfde informatie en voegen we daar de bekende bestaande drempelwaarden aan toe, ziet het geheel er als volgt uit.

OpiumwetDaarbuiten
Lijst ILijst IIGeen lijstmiddel
Tetrahydrocannabinol = THC
Hennepolie = > 0,05% THC+CBD+…
Hasjiesj = THC + CBD +…
Hennep = THC + CBD + …
Preparaten = THC + CBD + …
Cannabidiol = CBD
CBD olie = =< 0,05% THC + CBD + …

 

Het bijzondere aan deze tabellen is dat alle inhoud van Lijst II juist een gehalte van 5% tot soms wel 25% THC en meer kan bevatten. Bijzonder is dat de hoeveelheid THC in het geval van Hasjiesj volgens de berekeningen van de groep Knottnerus uitkomen op een verhouding van ongeveer 5 keer een hoeveelheid hennep voor 1 hoeveelheid hasjiesj. Deze  tabelweergave zorgt voor een onjuistheid in de logica, sterk gelijkend op de paradox van Sorites.

Deze horde moet genomen worden met een heldere definitie van hard- en softdrugs scheiding net als bij laag- en sterk alcoholische dranken met een duidelijke grens van 15% alcohol bij 20°C. Een aanpassing in te hanteren grenswaarden voor de definities van Lijst I en Lijst II producten voor cannabinoïden is daarmee onvermijdelijk.

Politieke hindernissen

Om het beeld van de politieke hindernissen inzichtelijk te maken volgt deze laatste paragraaf. Welke aanpassing is nodig in de wetgeving, welke stigma’s zijn overkomelijk en de aanzet voor de goede richting met enkele simpele rekenvoorbeelden.

 (Tijdelijke) aanpassing nodig in wetgeving

Het eenvoudigste voor een opname van een cannabisolie in het experiment is een klein amendement waarin binnen duidelijke afspraken wordt aangegeven welke productvormen mogelijk zijn. Een meer permanente oplossing zou een verheldering zijn van Lijst I en Lijst II met een aanvulling met grenswaarden op THC gewicht op eindproducten per volumeeenheid of gewicht eindproduct. Beiden zijn beleidstechnisch redelijk rechtlijnig door te voeren, onderbouwbaar en (inter)nationaal verdedigbaar. Zeker in het licht van de beoogde stemming eind 2020 van de VN en de WHO over het verlagen van de drugsclassificatie van cannabis.

Stigma overkomen van het beeld van cannabis als harddrugs

Het lastigste in deze opzet is om het hardnekkige beeld van cannabis als harddrug af te komen. Bij een bepaalde groep beleidsmakers (tweede kamer) als ook senatoren (eerste kamer) heerst een onvoldoende hard onderbouwd beeld van cannabis als harddrug. 

Deze ‘zachte kant’ van bewijsvoering en verandermanagement is moeilijker te bewegen dan de harde kant, die van (wetenschappelijk) onderzoek en harde cijfers. Misschien dat voor de sterk gelovigen deze redelijk recente ontdekking over of de alledaagse toepassing van cannabis bij orthodoxe joodse gelovigen helpt, wellicht zelfs christelijk gestoelde gelovigen in hun rituelen.

Aanzet voor een definitie met een rekenhulpje

Cijfers zeggen vaak meer dan een mening. Daarom dan ook de onderstaande berekeningen als rekenhulpje bij een opzet voor een definitie zoals benodigd:

1 gram cannabis = 1000mg cannabis. Gemiddeld genomen is er voor bloemptoppen 16,9% THC en voor hasjiesj 17,4% THC aangetoond in de markt bij het onderzoek van de commissie Knottnerus en resultaten van het rapport van het Trimbos instituut. Zodoende is bij verkoop, afgerond op 17% werkzame stof THC en een maximumhoeveelheid van 5 gram cannabis een bovengrens te berekenen van: 

Cijfers zeggen vaak meer dan een mening

5 gram * (17/100)deel werkzame THC = 5000mg * 0,17 = 850mg THC

Wanneer men deze bovengrens van 850mg THC als maximum aankoophoeveelheid vergelijkt met het voorstel van 10ml met daarin opgelost 250mg THC, is dat een mild product van afgerond 2,5% THC op 10g eindproduct. In de industrie van CBD producten wordt gerekend met 1ml vloeistof ~ 1g; gegeven het soortelijk gewicht van olie is dat niet geheel correct maar helpt de consument in beslissingen nemen.

Wetende dat een standaard olijfolie of hennepzaadolie ongeveer 250-300 druppels per 10ml bevat, zit men op +/- 1mg/druppel. Een heel overzichtelijke hoeveelheid die ondersteunt in leren doseren voor consumenten. In vergelijking met het roken van cannabis met tabak of puur:

Typische eetbare producten (edibles) in het buitenland kennen een dosering van 2,5mg tot 20mg per portie. Met het voorstel van 250mg THC in een flesje cannabisolie van 10ml zit je bijvoorbeeld prima binnen de limieten voor edibles zoals deze in Canada zijn opgesteld en is er ruimte voor een geconcentreerder alternatief.

Afsluitend

Een artikel met een beknopte uiteenzetting waarom ik pleit voor het opnemen van cannabisolie in het experiment. De illegale markt voor deze productvorm droogt daarmee op. De consument, van jong tot oud, heeft een rookloos en snelwerkend alternatief. Het product is eenvoudig te controleren en te produceren met een vaste waarde aan cannabinoïden. Het is namelijk terug te verdunnen tot aan de grenswaarde door producenten. En die vaste waarde en eenvoudige verkrijgbaarheid zou een grote dienst zijn voor de medische wereld. 

Luister hier onze podcast met Jef Martens en lees ook Jef zijn analyses: