Kansen voor coffeeshops – deel 2: aanpassen van de tabak joint

In deel 2 van een serie behandelt Jef Martens welke aanpassingen aan de consumptie van de traditionele joints mogelijk zijn.

0
thc dosering cannabis industrie bedrijfspraktijken Marthe Ongenaert duurzame verpakkingen burgemeester Arnhem pyxus international organigram british american tobacco
- Advertentie -
Dutch Passion

Met de komst van het Experiment Gesloten Coffeeshopketen is een onderwerp meer prominent in beeld: gezondere consumptie. Of minder schadelijke consumptie. Dat kan op vele wijzen. Langs welke paden dit zoal bewandeld kan gaan worden gaan we behandelen in enkele delen. Tot nu toe zijn er 4 domeinen geïdentificeerd die aan bod komen: Informatie, Gedrag, Producten en Diensten.

Deze week deel 2: aanpassingen aan de joint (lees ook vooral eerst hier deel 1: anatomie van (joint) consumptie). Daarbij gaan we verder waar we vorige keer zijn gebleven: de meest gebruikte consumptiemethoden van cannabis. We ontleden de joint verder en bekijken wat er aangepast kan worden. Enkele tips komen in dit stuk aan bod die vanaf vandaag (indien nog niet bekend) je klanten kunnen helpen.

Introductie en probleemstelling

Tijdens de vergadering van april van de stichting Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod kwam een coffeeshophouder aan het woord. Daarbij was het onderwerp het voorstel van Burgemeester Halsema van Amsterdam om een ingezetenen criterium in te voeren tot aan het einde van het experiment gesloten coffeeshopketen. Aansluitend kwam ook de vraag welke ideeën er eventueel zijn om ‘meer te doen voor de consument’.

Toen onthulde ik dat ik al een tijdje aan dit onderwerp werk; wat kan er concreet gedaan worden voor coffeeshopbezoekers door gastvrouwen en -heren, managers en eigenaren? Hoe kunnen coffeeshops die in gemeenten zitten die niet meedoen aan het experiment al werken aan nog betere voorlichting? Hoe kan de consument zachtaardig geholpen worden (in het Engels ook wel een ‘nudge’ genoemd) om verantwoorder te consumeren?

dit onderwerp is wat groter en heeft verschillende invalshoeken

Zoals je misschien gemerkt hebt, het was wat rustiger rondom de analyses van mijn kant. Dat heeft twee redenen: dit onderwerp is wat groter en heeft verschillende invalshoeken. Ik heb ze ‘Domeinen’ genoemd. De domeinen zorgen echter ook voor onderlinge afhankelijkheden. Ik probeer zo helder en simpel mogelijk onderwerpen aan te snijden. Zou je dit onderwerp vergelijken met een laagjestaart, dan was het eerder een wafelstructuur dan een laagjestaart. Wat is dan de beste aanpak?

Uiteindelijk is het antwoord: snelheid. Hoe eerder deze deelanalyses beschikbaar zijn, hoe beter. Ik moet dus in deze even zelf genoegen nemen met een iets mindere structuur. Ook ben ik soms op zoek gegaan naar materialen en achtergronden die niet bestaan of nog geen onderzoek naar is gedaan.

Ook daarom dus, dan maar aan de slag! Daar gaan we dan. En natuurlijk: veel van deze onderwerpen zijn al eens aangehaald. Voor de coffeeshop medewerker, manager en/of eigenaar hoeft dit geen nieuws te zijn. Het doel is om samen de discussie aan te kunnen gaan wat er verwacht kan worden wanneer je de markt aanpast. Want het experiment brengt verandering mee. Voor eenieder een moment om te herijken wat je in het product portfolio hebt.

Startpunt anatomie

We beginnen waar we in de eerste sessie zijn opgehouden. De anatomie en de functies van de verschillende delen. Ter samenvatting heb ik de anatomie hier nog een keer afgebeeld.

Anatomie van een joint. Stylistisch weergegeven ziet men een vloeipapiertje met daarop een mengsel van tabak met cannabis in het midden. Aan een zijde is dit mengsel niet aanwezig en zit een tip.
Anatomie van een joint, met als onderdelen een vloeipapier, cannabis, tabak en een tip.

Vervolgens nemen we de tabel van de vorige keer met de onderdelen en de functie(s). Daar heb ik nu enkele alternatieve vormen tegenover gezet. Deze gaan we in dit artikel en volgende artikelen doornemen. Bij een alternatief probeer ik het kort te houden en komen ook technische termen voorbij. Waar mogelijk verwijs ik naar bronnen voor de technische termen.

Onderdeel Functie Alternatief
Tabak Brandstof Tabaksvervanger, tabaksloos
Rantsoenering Vape, gerichter consumeren
Roesmiddel Kruidenmengsel
Vloeipapier Samenhouder Andere materialen en behandelwijzen
Bindmiddel Andere gommiddelen
Cannabis Roesmiddel Andere verhoudingen cannabinoïden
Biologische teelt
Filter / Tip Mondbeschermer Herbruikbare tip
Handbeschermer Herbruikbare tip
Filter* Klein filter voor shagrokers

Tabak

Dit artikel gaat over de tabak in joints. De drie geïdentificeerde functies van tabak zijn benoemd in het vorige artikel en vormen de tussenkopjes die hieronder worden beschreven.

Brandstof

We openen met wat techniek. De temperatuur van tabak als brandstof, we noemden het in het vorige artikel al kort. Oud onderzoek uit de jaren ’50 heeft aangeduid dat er verschillen zitten tussen pijproken en sigaretten. Pijptabak brandt in een pijp met ongeveer 500°C met onder en bovengrens op 380°C-620°C. Sigaretten in die tijd zaten op 650°C met onder- en bovengrens op 470°C en 812°C.

Muramatso heeft in 2004 verder onderzoek gedaan naar ‘trekjes’ en temperatuur van sigaretten. Op de ‘knetterende buitenrand’ met rood-withete delen wordt de temperatuur ruim 900°C. In het plaatje hieronder zie je aan de linkerzijde de nog koele sigaret. De brandende delen lopen van rechts naar links. De paarse bollen met hete verbranding tonen de positie waar de ‘smeulende’ tabak verhit langs de randen trekt. Het is de overgang van papier en vulling naar brandhaard en as.

schematische weergave van de temperatuurverdeling van tabak bij verbranding, de warmte van vaste stoffen. Het toont een kegelvorm waarbij een spits tot in de kern tot 800 graden Celsius bereikt. De buitenrand nabij de kegelspits bereiken temperaturen van boven de 900 graden Celsius.
Ingekleurde schematische weergave van temperatuurverdeling bij de verbranding van vaste stoffen van tabak. Schematische weergave van Muramatso, 2005: An approach to modeling a burning cigarette. Inkleuring door Supscore.

Ander Japans onderzoek uit de jaren ’00 toont duidelijke verschillen in gewicht van de vulling van standaard sigaretten van verschillende merken en diens brandsnelheid. De vulling wisselt tussen 215 mg/cm³ en 250 mg/cm³. De verbrandingssnelheid ligt daarbij tussen de 4,7 en 7,5 mm/minuut.

EU onderzoek door Geiss en Kotzias in 2007 gaat dieper in op de productie, samenstelling, additieve stoffen, tabaksrook en temperatuur. Op pagina’s 35-38 gaat ze in op de stoffen in tabaksrook. Pagina’s 42-43 tonen de giftigheid of kankerverwekkende status van verschillende stoffen. Het belangrijkste in mijn optiek voor dit artikel is: temperatuur en ontstaan van schadelijke stoffen. Dit staat genoemd op pagina 44:

In het model dat ze gebruiken van een brandende sigaret, wordt gesproken tussen de temperatuurzones die verbranding (pyrolyse) en destillatieprocessen (>200°C-600°C) met zich meebrengen. Nicotine als werkzame stof destilleert mee in deze koudere fase van gassen. (Werkzame stoffen in cannabis komen bij onder de 200°C al vrij!)

Plaatje van een model van een sigaret, welke toont waar lucht binnenkomt (overal), de onderdelen van de sigaret en effecten van mainstream (via uitgang filter) en sidestream (overal rondom) rookgassen bij metingen. (Geiss & Kotzias, 2007, p 29.)

Kom je boven de 500°C vormen zich kankerverwekkende benzeenvarianten, alkanen en aromatische waterstofverbindingen. Boven de 700°C ontstaan er schadelijke naftalenen. Voor beiden geldt dat suikers en aromatische stoffen de voorlopers zijn van deze schadelijke stoffen. Door cannabis toe te voegen die deze voorlopers ook heeft, kan de rook van een tabak-cannabis mengsel nadeliger zijn voor de consument. Verder kan het teergehalte omhooggaan, zoals beschreven op pagina 45.

Als laatste, een van de moeilijker te onderzoeken eigenschappen. Losse shag versus sigarettenvulling en diens brandeigenschappen. Pagina’s 46 en 47 benoemen de fysieke eigenschappen die je kan aanpassen van een standaard sigaret: lengte, diameter, tabakssnede en tabak dichtheid.

Vanwege de standaardafmetingen is de laatste jaren vooral in de tabakssnede en dichtheid geëxperimenteerd. Hoe fijner de snede, hoe heter de verbranding. Hoe compacter, hoe meer de tabak als filter optreedt en hoe lager de verbrandingstemperaturen. Shag wordt vanwege de snede dus heter, maar er wordt per portie vaak minder tabak toegepast dan bij een sigaret.

Onderzoek uit 2014 toont echter totaal ander gedrag van Roll-Your-Own tabak dan sigaretten tabak. Er zit bijvoorbeeld meer nicotine in. Misschien is dat te verklaren doordat er meer nerf (de schijfjes) verwerkt wordt bij shag. De steel van de plant bevat de meeste nicotine is de anekdote. Onderzoek uit 1959 toont echter andere resultaten. Daardoor is nog steeds niet helemaal helder wat het verschil is tussen sigaret en shag vulling voor een tabak joint.

Kan het beter?

Het meest gezonde uitgangspunt is om de hoeveelheid brandbare materialen dat wordt verbruikt omlaag te brengen. We gaan nu ook even uit van een ‘standaard joint’. Vul je deze met fijnere tabak, zal deze met een hogere temperatuur branden.

Shag is derhalve minder gunstig als vulmiddel, al is dit makkelijker rollen dan sigarettenvulling. Daarnaast is de met CO2 ‘opgeblazen’ tabak in sigaretten netto minder tabak dan bij een joint gevuld met shag. Voor producent alsmede consument dus voordeliger.

Een container met tabak voor en na behandeling doormiddel van droogijs. Het resultaat is dat de CO2 van het droogijs het volume met 100% laat toenemen.
Een container met tabak voor en na behandeling doormiddel van droogijs. Het resultaat is dat de CO2 van het droogijs het volume met 100% laat toenemen. (via Virgo Tobacco)

Puur roken van cannabis is dan het meest eenduidige resultaat. In het domein Producten kom je dan uit op een pure cannabisjoint als minst bezwarende product.

meest gezonde uitgangspunt is om de hoeveelheid brandbare materialen dat wordt verbruikt omlaag te brengen

Dat is voor sommige consumenten echter niet een vervanging van een ander onderdeel van de consumptie. Daarbij zie je in het domein Gedrag namelijk een veelvoorkomende reden dat stoppen met roken bemoeilijkt: het ritueel.

Mijn aanname is dat voor cannabisconsumenten het ritueel van het maken van een joint een groot onderdeel is van de beleving. Daar zul je dan een alternatief voor moeten vinden.

Kunnen we de rook minder schadelijk maken? Ten dele wel. De functie brandstof kan vervuld worden door verschillende materialen.

Welke materialen zijn dan geschikt? Mauro heeft al een ‘grote tabaksvervanger test’ gedaan. Daar komen verschillende onderwerpen aan bod: Smaak, geur, beleving, verbrandingskwaliteit, samenstelling, verpakking en beschikbaarheid. Naast de vijf geteste producten zijn er ook nog andere varianten die nog niet getest zijn.

Door bijvoorbeeld een andere categorie tabaksvervangers te bekijken, namelijk kruidenmengsels. Ruim honderd jaar geleden werden voor astmapatiënten standaard kruidensigaretten voorgeschreven. Ook zat daar soms cannabis en/of vezelhennep bij.

Advertentie van het Franse merk Grimault dat farmaceutische sigaretten tegen astma met o.a. cannabis en andere kruiden als ingrediënt leverden omstreeks 1920.
Advertentie van het Franse merk Grimault dat farmaceutische sigaretten tegen astma met o.a. cannabis en andere kruiden als ingrediënt leverden omstreeks 1920. Via Blog Cannabis.

Deze kruidenmengsels zorgen voor een breder terpenenprofiel in de rook en hebben daarmee netto meer stoffen waar je baat bij hebt. Verschillende smartshops hebben al zulke kruiden of melanges beschikbaar. Aan de kostenzijde is er ook interessant nieuws te melden. De meeste van deze ingrediënten zijn ook toe te passen als thee of voedingsmiddel. Daarom: geen accijns!

hoe minder rook, hoe beter

Zoals genoemd: hoe minder rook, hoe beter. Hoewel er baat is voor sommige alternatieve of traditionele heelkunsten is in principe het verminderen van inname via de longen door verbrande rook in te ademen het belangrijkste.

De combinatie van tabakloos en zonder verbranding vind je terug in vapen. We hebben daar al verschillende stukken over geschreven. Je verhit cannabis tot rond de 220°C zodat werkzame stoffen vrijkomen, er wordt niets verbrand. Daarbovenop zorgt het ook voor een makkelijke manier toepassen van het volgende onderwerp.

Rantsoenering

Sommige consumenten van cannabis gebruiken tabak als goedkopere vuller. Door iets zuiniger een joint te vullen met cannabis en wat tabak toe te voegen kun je misschien wat langer doen met je aangekochte hoeveelheid cannabis.

Het moeilijk verklaarbare deel is dat er meer THC in het rookgassenmengsel zit, wanneer er minder cannabis bij zit

Ook in het vorige artikel raakten we het onderwerp van de mix aan. Er is onderzoek gedaan naar de hoeveelheid THC in de rook van joints gevuld met tabak en cannabis.

Het voor de onderzoekers moeilijk verklaarbare resultaat is dat er een optimum wordt bereikt van meer THC per gram tabak-cannabismengsel, welke piekt bij een bepaalde hoeveelheid tabak. Het moeilijk verklaarbare deel is dat er meer THC in het rookgassenmengsel zit, wanneer er minder cannabis bij zit.

Het kan liggen aan het ontstaan van betere ‘transportmiddelen’ die het lichaam helpen de cannabinoïden op te nemen. Al met al maakt dit effect het erg moeilijk om uit te vinden wat jouw beste hoeveelheid werkzame stoffen is, per portie.

Dosering is een van de moeilijkst te bepalen onderwerpen met het huidige beleid. Cannabis kan niet legaal getest worden door coffeeshops, waardoor je in het duister tast over de werkzame stoffen. Dosering wordt daarmee ook enorm bemoeilijkt. Wernard Bruining heeft daarover een uitstekende uitleg gegeven aan de overheid, zoals hij in dit filmpje uitlegt.

Mijn vermoeden is dat door beter te weten wat en hoeveel je in een portie neemt, je ook effectiever en efficiënter om kunt gaan met je aankopen. Als dat betekent dat de consument minder rook consumeert en dezelfde roes of functies, dan is dat voor iedere partij beter.

Ook hier geldt een goede functie voor de vaporizer

Ook hier geldt een goede functie voor de vaporizer. Omdat je namelijk enkel de cannabis verhit wanneer je consumeert, gaat er minder aan werkzame stoffen ‘op in rook’. Een vaporizer levert alleen werkzame stoffen als je er aan lurkt. In tegenstelling tot een tabaksjoint waarbij ook op de momenten dat je niet consumeert er mengsel brandt.

De vaporizer kan zo ingezet worden als efficiënte vorm van consumptie. Dan heb ik het wel over de populaire Dynavap Vapcap of kleinere varianten zoals een Paxlabs Pax 3, Storz & Bickel Mighty. Grotere apparaten zoals een Storz & Bickel Volcano zijn vanwege het toegepaste volume niet echt efficiënt voor deze toepassing.

Een consument komt terug bij een winkel voor hetzelfde effect. En nog liever voor het voorspelde effect bij het ene product, met goede voorlichting voor het andere product met andere effecten. Kortom, door goede rantsoenering en informatievoorziening kan gerichter en dus gezonder geconsumeerd worden.

Roesmiddel

De laatste functie van tabak die we hier behandelen is de roes. Nicotine geeft gewervelde dieren een roes, een fijn gevoel. Daarnaast kunnen ook andere stoffen ontspannende of andere effecten brengen, het eerder genoemde EU onderzoek van Geiss en Kotzias noemen er ook enkele, zoals menthol, cacao en zoethoutwortel (pagina 15).

vaak blijkt dat mensen moeilijk de joint kunnen weerstaan, maar dat juist nicotine de reden is

Een soortgelijke roes is met alternatieve producten nog niet te benaderen. Dat hoeft ook niet, aangezien cannabis ook een roesmiddel is. Vooralsnog kan het vooral handig zijn om de hoeveelheid tabak te verminderen, om zo ook afhankelijkheid van nicotine te verlagen.

Want vaak blijkt dat mensen moeilijk de joint kunnen weerstaan, maar dat juist nicotine de reden is. Wel kunnen er roeseffecten bereikt worden met terpenen. Bijvoorbeeld worden in het lijstje zoals hierboven genoemd ook Limonene en Linalool genoemd als additieven voor de tabak.

Deze welbekende terpenen zorgen voor ‘smaak’ (eerder geur) effecten, maar hebben ook lichamelijke effecten. Een kruidenmengsel zoals genoemd bij de tabaksvervangers is dan zeker een interessant alternatief, wellicht ook in combinatie met een vaporizer.

Je zult begrijpen dat daar nog flink wat onderzoekswerk in gaat zitten. Maar de voordelen voor consument en markt zijn duidelijk, gezondheid voorop.

Afsluiting en samenvatting tabak

Zoals je merkt, er kan een boel aangepast worden. De brandstof kan verminderd, veranderd of weggelaten worden. De manier van verhitten aanpassen om minder schadelijke stoffen binnen te krijgen. En de samenstelling van te consumeren stoffen om effecten op het lichaam en geest te bewerkstelligen.

er kan een boel aangepast worden

De gevolgen van zulke wijzigingen hebben hopelijk een positieve uitwerking voor de consument. Laten we eens verkennen welke gevolgen er op het domein product er te verwachten zijn.

Als je minder tot geen tabak in een kant-en-klare joint hebt, worden ze kleiner, korter en/of dunner. Maar ook kan men zich onderscheiden door andere vulling dan tabak, of juist enkel nog puur aan te leveren.

Joints met minder tot geen tabak branden waarschijnlijk minder heet dan met tabak. Bij geen tabak in een joint zal de welbekende en vaak negatief beoordeelde hennepgeur sterk veranderen. Ook daarmee kan een onderscheid gemaakt worden.

Belangrijk is om te achterhalen hoe de joint in de meeste gevallen toegepast wordt

Belangrijk is om te achterhalen hoe de joint in de meeste gevallen toegepast wordt. Is dat na corona nog steeds rondgeven in een groepje? Dan zal een kortere joint anders toegepast worden.

Naast het normale assortiment aan hulpmiddelen zoals vloei en tips kan je denken aan vaporizers in het assortiment. Het nadeel is de prijsstelling, deze ligt vele malen hoger dan van het te consumeren goed. We komen hier in een toekomstig artikel nog op terug.

Voor vaporizers is het ‘delen’ vaak (nog) een taboe. De meeste zijn namelijk prijzig en gevoelig voor vallen. Ook is er hier een hygiëne aspect, dat sinds covid-19 duidelijk meer afstand creëert. Ook hier komen we in datzelfde toekomstige artikel op terug.

Als er iets gunstig kan uitvallen is dat het helpen doseren

Als er iets gunstig kan uitvallen is dat het helpen doseren. Dat kan bijvoorbeeld met een tellertje of het voorrekenen van porties. Even kort nog ‘de formule’ en voorbeelden:

  • Gewicht cannabis in milligrammen * percentage THC aandeel = aantal milligram per portie.

Stel, je koopt een gram met een THC aandeel van 19,5% THC per gram en deelt dat over 3 porties, dan wordt dat per portie:

  • 1000mg cannabis * 0,195 THC = 195mg THC. Deel dat door 3 porties, is 65 mg THC per portie.

Ter vergelijking: edibles in de VS en Canada zijn gelimiteerd op 10mg THC per portie en 100mg per verpakking. Onderzoek van McCarthy et al naar cannabisconsumptie en effecten in het verkeer toont ongeveer 30mg +/- 20 mg per portie bij meer dan 200 onderzoeken. Wordt een joint à 65mg dus gedeeld door twee personen, komt dit sterk overeen met de onderzoeken.

Volgende keer gaan we verder met de overgebleven onderdelen.

Lees ook vooral hier deel 1: anatomie van (joint) consumptie